Mề đay cấp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Mề đay cấp là một trong những loại mề đay phổ biến hiện nay. So với mề đay mãn tính, bệnh mề đay cấp thường ít nghiêm trọng hơn và có thể điều trị nhanh hơn. Tuy nhiên, mề đay cấp tính cũng gây không ít khó chịu cho người bệnh, ảnh hưởng xấu tới cuộc sống hàng ngày. Vậy làm thế nào để sớm nhận biết bệnh, điều trị bệnh như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Mề đay cấp là gì?

Mề đay cấp là tình trạng mề đay xuất hiện và phát triển trong vài phút tới vài giờ. Tình trạng này có thể biến mất trong 24 giờ sau đó hoặc kéo dài lâu hơn trong khoảng 6 tuần. Mề đay cấp cũng gây ra các mảng ngứa, mẩn đỏ có đường kính từ vài mm đến vài cm nhưng có thể biến mất khi khỏi bệnh và hầu như không để lại sẹo. Căn bệnh này có thể xuất hiện bất cứ vị trí nào trên cơ thể và có xu hướng lan rộng.

Nguyên nhân mề đay cấp

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới mề đay cấp trong đó phải kể tới:

  • Nhiễm trùng (nhiễm virus hay vi khuẩn): 80% số ca mắc mề đay cấp bắt nguồn từ vi khuẩn hoặc virus gây hại. Các loại virus gây ra mề đay cấp tính thường gặp gồm có Picornavirus, Coronavirus, virus hợp bào hô hấp và vài loại virus khác,… Ngoài ra, mề đay cấp cũng có thể xuất hiện khi người bệnh đang ở giai đoạn đầu khi bị nhiễm viêm gan A, B hoặc đây cũng có thể là biểu hiện ban đầu của nhiễm HIV.
Mề đay cấp có thể do nhiễm trùng
Mề đay cấp có thể do nhiễm trùng
  • Nhiễm ký sinh trùng (nhiễm giun lươn, sán chó, giun đũa…): Đây cũng là một nguyên nhân dẫn tới bệnh mề đay cấp tính thường gặp. Bệnh nhân có thể ăn phải thực phẩm chứa ký sinh trùng.
  • Thuốc: Các loại kháng sinh là nguyên nhân dẫn tới dị ứng nổi mề đay. Mặc dù loại thuốc nào cũng có thể gây ra dị ứng, nhưng một số loại thuốc có nguy cơ cao hơn, trong đó phải nhóm beta lactam (cephalexin, cefuroxim, cefpodoxime).

Một số nguyên nhân khác dẫn tới nổi mề đay gồm có tiếp xúc với nọc côn trùng, mủ cao su, thực phẩm và phụ gia thực phẩm, dị ứng với sự thay đổi thời tiết,…

Các triệu chứng mề đay cấp điển hình

Khi bị nổi mề đay, người bệnh thường gặp một số biểu hiện sau:

  • Xuất hiện các vết mẩn đỏ, ngứa ngáy.
  • Vết mẩn lan rộng khi bị chà xát hay gãi.
  • Các vết mẩn có hình dạng thay đổi theo thời gian.
  • Một số trường hợp còn đi kèm với triệu chứng phù mạch ở tay, chân, hay bộ phận sinh dục.
  • Cảm thấy nóng rát, ửng đỏ và ngứa da.

Bệnh mề đay cấp có nguy hiểm không?

Mề đay cấp chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và có thể tự hết sau đó nên người bệnh không cần phải chịu đựng cảm giác ngứa ngáy, khó chịu quá lâu như khi bị mề đay mãn tính. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể dẫn tới một số biến chứng trong đó phải kể tới:

  • Sốc phản vệ: Sốc phản vệ có thể xảy ra ở cả trẻ và người lớn. Khi gặp biến chứng này, người bệnh có thể cảm thấy khó hay ngạt thở, da tím tái, suy hô hấp do ống phế quản bị co thắt lại. Sốc phản vệ còn dẫn đến tình trạng giãn tĩnh mạch, tụt huyết áp, làm người bệnh mề đay bị chóng mặt, ngất và có thể dẫn đến trụy tim mạch,… Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong.
  • Chứng phù mạch: Đây là biến chứng thường xuất hiện đột ngột do dịch tích tụ trong cơ thể. Tình trạng này thường kéo dài từ 1 – 3 ngày. Người bệnh gặp biến chứng này các mạch máu, huyết quản dưới da bị sưng phù lên, xuất hiện nhiều ở mí mắt và môi,… và có thể đi kèm các triệu chứng như bỏng rát, đau. Nếu bị sưng ở khu vực trong họng rất nguy hiểm, có thể chặn đường đi của không khí, dẫn tới ngạt thở.
Bệnh mề đay cấp có thể đẫn tới chứng phù mạch
Bệnh mề đay cấp có thể đẫn tới chứng phù mạch
  • Nguy cơ nhiễm trùng: Tình trạng nổi mề đay khiến người bệnh cảm thấy rất ngứa, lúc nào cũng muốn gãi, nhưng nếu gãi nhiều có thể dẫn tới tổn thương da, khiến tình trạng ngứa da trầm trọng hơn. Thêm vào đó, tình trạng thiếu ngủ khiến sức đề kháng của người bệnh giảm, kết hợp với những vết xước, vết thương hở trên da do gãi nhiều rất dễ bị vi khuẩn tấn công sẽ  gây nhiễm trùng và dẫn tới các bệnh nguy hiểm hơn. 

Cách chẩn đoán và điều trị mề đay cấp

Khi thấy các dấu hiệu bệnh nêu trên nhưng chưa chắc chắn liệu mình có bị nổi mề đay hay không, có thể tìm tới cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời. Các bước khám và điều trị bệnh gồm có:

1. Chẩn đoán

Các bác sĩ sẽ dựa trên những dấu hiệu mà bệnh nhân gặp phải để đưa ra chẩn đoán đầu tiên. Khi xác chẩn đoán, bệnh nhân cần trả lời một số câu hỏi như:

  • Khi nào các triệu chứng nổi mề đay xuất hiện?
  • Bệnh nhân cảm thấy thế nào?
  • Mẩn đỏ, ngứa ngáy có thường xuyên không?
  • Trước đó bạn đã ăn những thực phẩm gì, hay tiếp xúc với hóa chất nào không?
  • Đã sử dụng biện pháp điều trị nào chưa?
  • Hiện tại có đang dùng thuốc kháng sinh nào không?

Thông qua các câu hỏi, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán sơ bộ. Tuy nhiên, để chắc chắn về bệnh, người bệnh cần làm một số xét nghiệm gồm: xét nghiệm chích da, xét nghiệm hấp thụ phóng xạ, xét nghiệm CAP fluoroimmunoassay,… Bệnh nhân cũng cần thực hiện một số xét nghiệm khác tùy thuộc vào yêu cầu của bác sĩ.

2. Điều trị

Đa phần các trường hợp mắc bệnh mề đay cấp có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh mề đay cấp tính nói riêng và mề đay nói chung có thể được điều trị bằng cách sử dụng thuốc. Một số loại thuốc phổ biến được sử dụng trong điều trị bệnh gồm có:

  • Kháng sinh: Thông thường, khi bị mề đay cấp tính, bệnh nhân không được chỉ định dùng kháng sinh. Trường hợp sử dụng kháng sinh là khi nghi ngờ nguyên nhân dẫn tới bệnh do vi khuẩn mycoplasma pneumoniae. Loại kháng sinh được dùng trong trường hợp này là azithromycin.
Có thể sử dụng thuốc kháng histamine điều trị mề đay cấp
Có thể sử dụng thuốc kháng histamine điều trị mề đay cấp
  • Thuốc kháng Histamine: nhóm thuốc này giúp đẩy lùi nhanh các triệu chứng bệnh và ngăn không cho bệnh tiến triển hơn. Một số loại thuốc Histamine được dùng phổ biến như:  Chlopheniramin, Diphenhydramine, Hydroxyzine, Dexchlophrniramin, Fexofenadine, Loratadine, Cetirizin.
  • Phenergan hay Umovate: Đây là hai loại thuốc bôi dùng tại chỗ giúp giảm nhanh các triệu chứng ngứa ngáy, nóng rát cho mề đay gây ra. Trong đó Phenergan là thuốc bôi chứa histamine.

Khi sử dụng bất cứ loại thuốc chữa mề đay nào, bệnh nhân cần lưu ý:

  • Tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ, không được tự ý mua về dùng.
  • Cần sử dụng theo đúng liều lượng, không nên dùng quá liều. 
  • Trong quá trình sử dụng, nếu thấy dấu hiệu bệnh không thuyên giảm hoặc có những triệu chứng khác xuất hiện, cần ngưng sử dụng thuốc vào báo cho bác sĩ để có phương án điều trị kịp thời.

Chăm sóc và phòng bệnh mề đay cấp

Trong quá trình điều trị, nhằm tránh nguy cơ bệnh nặng hơn cũng như hạn chế nguy cơ tái phát trở lại, người bệnh cần chú ý một số điểm sau:

  • Không được gãi hay chà xát lên khu vực da bị nổi mề đay. Nếu cảm thấy khó chịu có thể sử dụng khăn lạnh chườm lên vết ngứa.
  • Khi bị mề đay không nên sử dụng xà phòng có chứa chất tẩy rửa mạnh. Ngoài ra cũng cần tránh sử dụng mỹ phẩm khi bị mề đay cấp tính.
  • Nên mặc quần áo rộng, thông thoáng, chất liệu mềm mại, tốt nhất nên chọn vải cotton bởi loại vải này có khả năng thấm hút mồ hôi tốt lại trơn trượt, không cọ xát vào da.
  • Nên giữ cho da ẩm bằng cách sử dụng các sản phẩm dưỡng da hoặc uống nhiều nước, ăn hoa quả,… tránh tình trạng mất nước.
  • Không tắm nước quá nóng hay quá lạnh bởi có thể khiến bệnh nặng hơn.
  • Nên bảo vệ da khỏi các tác nhân gây hại từ môi trường, nhất là các yếu tố dị nguyên dẫn tới bệnh.
  • Tránh các thực phẩm dễ bị kích ứng. Hạn chế ăn đường, muối. 
  • Trong trường hợp các đám sẩn mụn trên da xuất hiện mụn nước, cần giảm lượng nước uống vào cũng như tránh ăn các loại canh, súp, đồ ăn có nhiều nước,…
  • Bệnh nhân nổi mề đay cấp cũng cần tránh các thực phẩm có tính kích ứng như gia vị cay nóng, rượu bia, nước ngọt, cà phê,…

Mề đay cấp mặc dù diễn ra trong thời gian ngắn nhưng vẫn khiến người bệnh gặp không ít bất tiện trong cuộc sống hàng ngày. Do vậy, ngay khi thấy những triệu chứng của bệnh, cần đến ngay cơ sở y tế để có phương án điều trị phù hợp.

Ngày đăng: 30/12/2019 - Cập nhật lúc 3:41 pm , 30/12/2019
Nguồn tham khảo
Biên tập viên
Miss Trần Diệp Anh tốt nghiệp Học viện Ngoại Giao, đã từng làm biên tập tại các trang tin điện tử, website chuyên về sức khỏe và tìm hiểu chuyên sâu về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe mẹ và bé. Miss Diệp Anh giữ nhiệm vụ là Biên tập viên, chuyên viết bài mảng nội dung sức khỏe mẹ và bé trên wikibacsi.com. Với các bài viết được biên tập từ nguồn uy tín, chuyên khoa nước ngoài và phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực này.
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc