Gai cột sống lưng là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Gai cột sống lưng là một bệnh lý xương khớp mãn tính khá phổ biến, thường gặp ở đối tượng trung niên sau 40 tuổi. Bệnh làm hạn chế vận động và gây ảnh hưởng đến công việc, suy giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ cho bạn những thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị căn bệnh này.

Gai cột sống lưng là gì ?

Gai cột sống lưng là một bệnh lý xương khớp mãn tính thuộc nhóm bệnh về thoái hóa xương khớp. Căn nguyên gây nên việc hình thành gai xương cột sống là do việc các đốt xương, dây chằng, đĩa sụn bị thoái hóa, hư hại.

Cụ thể là phần lớp sụn bọc đầu xương bị mài mòn, gây hở phần xương bên trong. Các đốt xương khi ấy mất đi phần bảo vệ nên bị tiếp xúc trực tiếp với nhau, tạo ra ma sát, mài mòn lên nhau khi di chuyển, cử động. Việc này sẽ khiến cho khớp xương bị viêm, đĩa đệm phình, lồi và dây chằng bị chùng giãn, dẫn đến độ vững chắc của xương cột sống bị ảnh hưởng.

Gai cột sống lưng là gì?
Gai cột sống lưng là gì?

Để khắc phục hiện tượng này, cơ thể sẽ hình thành phản ứng tự sản sinh thêm xương, bù lấp vào nơi bị hư hại. Nhưng sau một thời gian, hệ quả của nó chính là làm hình thành những gai xương. Cột sống lưng là bộ phận phải chịu nhiều áp lực nhất khi con người hoạt động nên thường bị thoái hóa sớm nhất. Do đó, đây cũng là vị trí gai xương thường phát triển. Gai xương mọc tại vị trí đốt sống lưng được gọi là gai cột sống lưng.

Gai xương thường mọc ở phía trước hoặc hai bên của xương cột sống lưng. Khi phát triển sẽ gây ra triệu chứng đau nhức vì sự cọ xát với mô cơ xung quanh. Tuy vậy, những ai ở vị trí này không gây nguy hiểm ở mức cấp tính.

Trong nhiều trường hợp gai xương mọc vào phía trong, chèn vào rễ dây thần kinh hoặc làm hẹp ống tủy sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm, nặng nhất là gây liệt vĩnh viễn.

Nguyên nhân gây gai cột sống lưng

Bệnh gai cột sống lưng tập trung chủ yếu ở đối tượng trung niên sau 40 tuổi, thường gặp ở nam giới nhiều hơn là nữ giới. Có nhiều nguyên nhân gây bệnh gai đốt sống lưng từ chủ quan cho đến khách quan. Theo thống kê, nguyên nhân gây bệnh được chia ra thành những nhóm chính sau:

1. Do thoái hóa xương khớp ở tuổi già

Sau tuổi 40, quá trình lão hóa xương khớp diễn ra mạnh mẽ. Ở tuổi 60, hầu hết xương khớp đều đã bị thoái hóa và một phần lớn trong số đó là bệnh gai cột sống. Thoái hóa xương dẫn đến tích tụ canxi là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh gai cột sống lưng.

2. Do viêm khớp và viêm gân mãn tính

Viêm khớp và viêm gân cũng là những bệnh lý tạo tiền đề dẫn đến bệnh gai xương. Khi các khớp, gân xương bị viêm lâu ngày sẽ dẫn đến bề mặt sụn khớp bị mài mòn, trở nên thô nhám và cuối cùng là mất hẳn. Để khắc phục việc các đốt xương bị ma sát lên nhau, cơ thể sẽ tự sản sinh thêm tế bào xương và hệ quả là làm hình thành gai xương.

3. Do chấn thương tại đốt sống lưng

Như đã nói, cột sống lưng là phần phải chịu nhiều áp lực, tác động nhất khi cơ thể hoạt động. Vì vậy, khi làm việc, mang vác nặng lâu ngày, ngồi sai tư thế thường xuyên, ít vận động, tai nạn… sẽ làm cho các đốt sống lưng bị sai chệch, chấn thương và dần dần dẫn đến gai xương cột sống lưng.

Triệu chứng bệnh gai cột sống lưng

Trong thời gian đầu thì bệnh không có những biểu hiện rõ rệt. Sau khi gai xương phát triển thêm về kích thước, nó sẽ cọ xát vào xương và mô cơ gây ra hiện tượng đau nhức. Theo thời gian sẽ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời. Các triệu chứng của bệnh như sau :

  • Triệu chứng đầu tiên và điển hình nhất là cảm giác đau nhức vùng thắt lưng. Thời gian đầu những cơn đau chỉ âm ỉ. Khi kích thước xương càng phát triển thì cảm giác đau nhức càng tăng lên dữ dội.
  • Khi mới ngủ dậy hoặc ngồi quá lâu trong một tư thế, người bệnh sẽ gặp phải hiện tượng cứng cột sống, cử động khó khăn và mất cân bằng cơ thể.
  • Cơn đau lan xuống vùng hông và hai chân. Chân có cảm giác tê bì, khó cử động và cơ bắp yếu dần.
  • Trong trường hợp gai xương mọc vào phía trong gây chèn rễ dây thần kinh hoặc làm hẹp ống tủy sẽ làm dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Người bệnh có thể bị mất kiểm soát đại tiểu tiện, bị rối loạn thần kinh thực vật và thậm chí là gây liệt vĩnh viễn.
Triệu chứng bệnh gai cột sống lưng
Triệu chứng bệnh gai cột sống lưng

Khi nhận thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường trên, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được chẩn đoán cận lâm sàng bằng phương pháp chụp X-quang hoặc MIR.

Gai cột sống lưng và cách chữa trị hiệu quả

Gai cột sống lưng có chữa được không là thắc mắc của nhiều người bệnh. Ngày nay, y học đã rất phát triển và tìm ra được giải pháp chữa trị cho nhiều căn bệnh nguy hiểm.

Mặc dù vậy bệnh gai đốt sống lưng đến nay vẫn chưa có phương pháp nào giúp điều trị bệnh khỏi hoàn toàn và dứt điểm. Nguyên nhân là vì căn nguyên của bệnh là do xương thoái hóa. Mà một khi xương đã lão hóa thì không có cách nào giúp phục hồi lại được như ban đầu.

Tuy nhiên, nếu bệnh gai cột sống lưng được phát hiện và điều trị sớm thì vẫn có thể cải thiện bệnh đến 70%. Nhờ những phương pháp điều trị hiện nay, người bệnh gai cột sống vẫn có thể chung sống hòa bình với bệnh và sinh hoạt bình thường. Các phương pháp điều trị phổ biến hiện nay gồm :

1. Điều trị bệnh bằng thuốc Tây

Mục đích khi dùng thuốc Tây là nhằm giảm đau nhanh chóng để người bệnh bớt khó chịu và sinh hoạt, lao động trở lại bình thường.

Các loại thuốc bác sĩ thường kê đơn cho bệnh nhân gai cột sống lưng gồm: thuốc giảm đau Acetaminophen, Paracetamol, thuốc kháng viêm không steroid (NSAID); nhóm thuốc giãn cơ… Người bệnh khi sử dụng cần tuân theo chỉ định của bác sĩ để tránh những tác dụng phụ ảnh hưởng tới sức khỏe.

Điều trị bệnh gai đốt sống lưng
Điều trị bệnh gai đốt sống lưng

2. Điều trị gai cột sống lưng bằng thuốc Đông y

Bên cạnh Tây y thì Đông y cũng là phương pháp được nhiều người lựa chọn để chữa bệnh. Chữa bệnh gai đốt sống lưng bằng Đông y thường sử dụng hai liệu pháp là xoa bóp, châm cứu, bấm huyệt và dùng bài thuốc uống.

Phương pháp Đông y tuy phát huy tác dụng chậm và thực hiện khá mất thời gian nhưng bù lại, hiệu quả của Đông y mang tính bền vững. Bên cạnh đó, chữa bệnh bằng Đông y cũng sẽ giúp tiết kiệm chi phí và không gây tác dụng phụ cho sức khỏe.

3. Phương pháp vật lý trị liệu

Vật lí trị liệu là phương pháp được đánh giá là có hiệu quả chữa gai cột sống toàn diện hơn cả. Bên cạnh tác dụng giảm đau và ngăn bệnh tiến triển nặng thêm, về lâu dài vật lí trị liệu sẽ giúp phục hồi chức năng cột sống lưng một mức tương đối. Hiện nay, các tác động vật lý được dùng phổ biến gồm sóng ngắn, siêu âm, laser, kích thích nhiệt, điện, kéo giãn xương cột sống,…

4. Phẫu thuật ngoại khoa điều trị gai cột sống lưng

Trong trường hợp bệnh xảy ra biến chứng nguy hiểm do gai xương chèn ép dây thần kinh và ống tủy thì bác sĩ sẽ chỉ định mổ gai cột sống lưng. Phẫu thuật sẽ loại bỏ ngay lập tức gai xương nhưng đây chỉ là liệu pháp cuối cùng được dùng đến nếu những phương pháp trên không có tác dụng. Do phương pháp phẫu thuật tuy tốn kém, phức tạp và nguy hiểm hơn nhưng bệnh vẫn có nguy cơ tái phát.

Cách phòng tránh bệnh gai cột sống lưng

Độ tuổi mắc bệnh gai đốt sống lưng ngày càng có dấu hiệu trẻ hóa. Vì vậy, người trẻ cần quan tâm hơn tới sức khỏe của mình và học cách phòng tránh căn bệnh này khi còn có thể :

  • Xây dựng một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và khoa học. Ăn nhiều thực phẩm giàu canxi, magie, omega-3, vitamin D. Ăn vừa đủ đạm và hạn chế ăn chất béo động vật.
  • Tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá.
  • Tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên, đều đặn. Đặc biệt là nên chơi các môn thể thao tốt cho cột sống lưng như yoga, đạp xe, aerobic và bơi lội.
  • Tránh mang vác nặng nề, quá sức gây chấn thương cột sống lưng.
  • Giữ đúng tư thế khi làm việc, nghỉ ngơi. Thường xuyên thay đổi tư thế nếu phải ngồi lâu trong nhiều giờ. Cứ sau 50 – 60 phút hãy đứng dậy thực hiện vài động tác nhẹ nhàng để thư giãn các đốt sống lưng.

Trên đây là những thông tin quan trọng và cần thiết về gai cột sống lưng, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, giải pháp điều trị và cách phòng tránh căn bệnh này. Người bệnh cần trang bị cho mình những kiến thức này để có thể chủ động trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của mình.

Ngày đăng: 14/04/2019 - Cập nhật lúc 6:08 pm , 16/06/2020

Bài viết nhiều người đọc