3 Nguyên nhân gai cột sống thường gặp và cách phòng tránh hiệu quả

Xác định nguyên nhân gai cột sống chính xác là một trong những yếu tốt giúp bạn điều trị và phòng tránh bệnh hiệu quả. Với mỗi nguyên nhân sẽ có những triệu chứng, tình trạng bệnh khác nhau và cần có phương pháp điều trị phù hợp nhằm mang lại hiệu quả tốt nhất.

Nguyên nhân gai cột sống thường gặp

Gai cột sống là một bệnh lý xương khớp mãn tính, tập trung chủ yếu ở đối tượng trung niên sau 40 tuổi, đặc biệt là nam giới. Dấu hiệu nhận biết của bệnh đó là sự xuất hiện của phần xương thừa tại đĩa sụn, dây chằng hoặc đốt sống bị thoái hóa. Dựa theo vị trí mọc gai xương mà người ta chia bệnh thành gai đốt sống cổ và gai xương cột sống.

Nguyên nhân gai cột sống
Nguyên nhân gai cột sống

Cơ chế hình thành bệnh gai cột sống bắt đầu từ việc xương cột sống bị tổn thương do thoái hóa. Khi xương khớp thoái hóa, phần sụn bọc ở các đầu xương bị hư hại, không còn trơn nhẵn mà dần trở nên thô nhám, xù xì. Lớp sụn này dần bị mài mòn và tróc ra, để lộ lớp xương ở dưới sụn.

Các đốt xương cọ xát, mài mòn lên nhau khi vận động dẫn đến viêm. Khi khớp xương bị viêm, đĩa đệm cũng bị hư hại dẫn đến phình, lồi hoặc xẹp đi; dây chằng quanh khớp bị chùng giãn. Lúc này, xương cột sống không còn giữ được độ vững chắc và cơ thể sẽ hình thành phản ứng sửa chữa bằng việc phát triển nên những gai xương tại vị trí bị hư hại, gây đau nhức và cản trở các hoạt động của xương khớp.

Nguyên nhân gây gai cột sống có thể đến từ chủ quan hoặc khách quan. Nguyên nhân chủ quan là do tuổi tác cao dẫn đến lão hóa. Đây là thay đổi tự nhiên của cơ thể mà ta không thể ngăn cản được. Bên cạnh đó cũng có những nguyên nhân khách quan có thể phòng tránh được như do chấn thương, thói quen sinh hoạt hay lao động nặng nhọc. Theo thống kê, nguyên nhân gai cột sống được chia ra thành 3 nhóm chính sau:

1. Do thoái hóa cột sống ở tuổi già

Khi tuổi càng cao kéo theo là tình trạng lão hóa diễn ra càng nhanh, trong đó có xương khớp. Hiện tượng thoái hóa đĩa sụn gây gai cột sống là tình trạng rất phổ biến ở người sau 60 tuổi. Đây cũng là nhóm nguyên nhân chủ yếu gây nên ra bệnh gai cột sống.

Sự thoái hóa cột sống ở tuổi già theo thời gian làm các dây chằng quanh đốt sống bị chùng giãn, sụn khớp bị hao mòn, biến đổi chất dẫn đến canxi hóa. Khi đó, cột sống mất đi sự vững chắc và vận động khó khăn.

Gai cột sống do thoái hóa xương
Gai cột sống do thoái hóa xương

Để khắc phục, cơ thể nảy sinh phản ứng tự sửa chữa bằng cách tăng cường sản sinh thêm xương, tích tụ canxi tại dây chằng bị thoái hóa, giúp dây chằng dầy lên và có sức chống giữ cho cột sống. Nhưng theo thời gian, canxi lắng đọng ngày một nhiều trên dây chằng làm hình thành nên các mỏm gai xương. Đây được gọi là hiện tượng tích tụ canxi dưới dạng calcipyrophosphat.

2. Do viêm khớp cột sống, viêm gân mãn tính

Một nguyên nhân gai cột sống phổ biến khác là do ảnh hưởng của quá trình viêm gân, viên khớp lâu ngày. Tình trạng viêm khớp kéo dài kéo theo việc sụn đốt sống vị mài mòn dần. Bề mặt sụn bọc mất đi sự trơn láng và dần trở nên thô nhám, xù xì, mòn dần rồi bong tróc. Cuối cùng là hai bề mặt đốt xương liền nhau mất đi lớp sụn và bị tiếp xúc, ma sát lên nhau.

Để khắc phục tình trạng này, cơ thể sẽ hình thành phản ứng tự điều chỉnh bằng cách kích thích các tế bào xương sản sinh nhiều hơn để chỉnh sửa lại hư tổn. Cuối cùng, hệ quả của hiện tượng này sau một thời gian là sự hình thành của các mỏm gai xương.

3. Do hệ quả của việc lao động quá sức và sai tư thế trong thời gian dài

Xương cột sống lưng và cổ là những vị trí phải chịu ảnh hưởng nhiều nhất trong các hoạt động di chuyển, mang vác, khom lưng… Vì vậy, khi cơ thể con người phải chịu va đập dẫn đến chấn thương hoặc nếu mang vác vật nặng quá sức, giữ tư thế ngồi sai trong thời gian dài sẽ xương khớp bị chấn thương, hư hại.

Lúc này, cơ thể con người sẽ tự tạo ra phản ứng sửa chữa, tu bổ phần cột sống bị tổn thương. Kết quả của quá trình này chính là sự hình thành của gai xương cột sống.

Nguyên nhân gai cột sống do chấn thương
Nguyên nhân gai cột sống do chấn thương

Ngoài những nhóm nguyên nhân gai cột sống chính trên thì các yếu tố như giới tính và gen cũng có ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh gai cột sống. Tỉ lệ mắc bệnh gai cột sống sau 40 tuổi ở nam giới cao hơn so với nữ giới. Nhưng sau khi nữ giới bước vào thời kỳ mãn kinh thì tỉ lệ mắc bệnh cũng cao tương đương so với nam giới.

Di truyền cũng được xem là một nguyên nhân gây gai cột sống ở nhiều người. Trong gia đình nếu có một thành viên từng bị gai cột sống thì các thế hệ kế tiếp cũng có khả năng cao sẽ mắc căn bệnh này.

Phương pháp phòng tránh bệnh hiệu quả

Lão hóa do tuổi tác là quá trình không thể ngăn lại. Tuy nhiên,  việc xây dựng một lối sống khoa học, lành mạnh sẽ có thể giúp bạn làm chậm lại quá trình này và giúp cho xương khớp chắc khỏe lâu dài hơn. Từ những nguyên nhân gai cột sống đã kể trên, chúng ta có những phương pháp tương ứng sau đây sẽ giúp bạn phòng tránh hiệu quả căn bệnh này:

1. Tập luyện thể dục, thể thao đều đặn

Thể dục, thể thao là một hoạt động có ảnh hưởng rất tích cực đến sức khỏe của cơ thể. Việc tập luyện thể chất đều đặn mỗi ngày sẽ giúp bạn tăng cường độ dẻo dai, chắc khỏe của xương khớp, cơ thể luôn linh hoạt và khỏe khoắn.

Phương pháp phòng ngừa bệnh gai cột sống
Phương pháp phòng ngừa bệnh gai cột sống

Các môn thể thao như aerobic, bơi lội, yoga, đạp xe… rất tốt cho sự phát triển của hệ xương. Ngoài ra, cần chú ý không nên chơi những môn thể thao quá sức mình như cử tạ hoặc thể dục dụng cụ…

2. Chế độ dinh dưỡng hợp lí

Canxi là nguyên tố chủ yếu cấu thành nên hệ xương. Vì vậy, bạn cần chú ý bổ sung lượng canxi cần thiết cho cơ thể mỗi ngày qua các nguồn thực phẩm như sữa, phô mai, tôm, cua, cá, rau có màu xanh đậm… Bên cạnh đó, bạn đừng quên cung cấp đủ lượng magie và vitamin D thiết yếu nhằm giúp tổng hợp, hấp thụ canxi hiệu quả.

Tình trạng béo phì, thừa cân làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai cột sống. Vì vậy, cần hạn chế các loại đồ ăn nhanh, nhiều chất béo động vật để kiểm soát và giữ cân nặng ở mức ổn định.

3. Luôn giữ cột sống ở tư thế đúng

Khi ngồi làm việc hay xem ti vi trong thời gian dài bạn nên thường xuyên thay đổi tư thế. Tránh duy trì những tư thế khom lưng gò bó quá lâu. Chú ý giữ tư thế thẳng lưng khi ngồi hoặc đứng. Hạn chế khuân vác những vật nặng lên lưng, lên đầu để tránh ảnh hưởng tới cột sống.

4. Tránh xa các chất kích thích

Các chất kích thích có sức ảnh hưởng khủng khiếp tới sức khỏe của chúng ta. Chúng làm đẩy nhanh quá trình lão hóa và khiến cơ thể già đi nhanh hơn so với tuổi thật. Đặc biệt là các chất độc hại trong thuốc lá sẽ khiến xương trở nên giòn hơn. Vì vậy, tránh xa các chất kích thích là một việc rất cần thiết để giúp bạn phòng ngừa bệnh gai cột sống.

Như vậy, trên đây là những thông tin đầy đủ nhất về nguyên nhân gai cột sống cũng như những phương pháp phòng tránh hiệu quả căn bệnh này. Sức khỏe là thứ mất đi khó có thể lấy lại được, đặc biệt là khi mắc các bệnh về xương khớp. Vậy nên, đừng chủ quan coi thường sức khỏe của mình. Ngay từ khi còn trẻ hãy cố gắng phòng bệnh tốt nhất có thể. Chúc bạn sức khỏe!

Ngày đăng: 01/04/2019 - Cập nhật lúc 3:15 pm , 02/04/2019

Bài viết nhiều người đọc