5 nguyên nhân nổi mề đay thường gặp và cách phòng tránh bệnh hiệu quả

Có nhiều nguyên nhân nổi mề đay và các cách điều trị riêng để cho hiệu quả ngăn ngừa bệnh tốt nhất. Bởi mề đay có thể xuất hiện do các tác nhân bên ngoài kích ứng hoặc những thay đổi bên trong cơ thể.  Hiểu rõ về các nguyên nhân sẽ có cách điều trị tận gốc, hạn chế tái phát, nguy hiểm.

Những nguyên nhân nổi mề đay thường gặp

Mề đay hay nổi mề đay là tình trạng xuất hiện vùng da bị sưng đỏ, có các nốt sần khiến một phần hoặc nhiều bộ phận khác nhau của cơ thể. Căn bệnh này khiến người bệnh ngứa dữ dội và có thể kèm theo cảm giác đau, nóng rát.

Nguyên nhân bị nổi mề đay là gì?
Nguyên nhân bị nổi mề đay là gì?

Bệnh nổi mề đay kéo dài sẽ khiến tâm lý của người bệnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng do mề đay làm mất thẩm mỹ và khiến người bệnh bị ngứa da, rất khó chịu. Bên cạnh đó, bệnh mề đay còn có thể gắn liền với phù mạch và tình trạng sốc phản vệ.

Chính vì vậy việc phòng ngừa và điều trị mề đay là những vấn đề được rất nhiều độc giả quan tâm. Muốn đạt được những mục tiêu đó, việc quan trọng cần làm là tìm hiểu rõ những nguyên nhân gây bệnh nổi mề đay ngứa.

Mức độ nghiêm trọng của bệnh nổi mề đay và nguyên nhân bị mề đay ở mỗi người bệnh có thể khác nhau. Thông thường nguyên nhân bị nổi mề đay được cho là do dị ứng thực phẩm, dị ứng thuốc và các chất kích thích khác, nhưng nó cũng có thể do các nguyên nhân không liên quan đến dị ứng như stress, nhiễm trùng, vô căn…

1. Dị ứng, nguyên nhân nổi mề đay điển hình nhất

Dị ứng với một số tác nhân là nguyên nhân bị dị ứng nổi mề đay thường gặp nhất. Tình trạng này xảy ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng bất thường với một chất vô hại khác bằng cách giải phóng một lượng lớn chất gây viêm được gọi là histamine.

Khi histamin được giải phóng, chất này sẽ kích thích các mao mạch ở lớp hạ bì sưng quá mức và tiết dịch vào các mô xung quanh. Khi đó lớp hạ bì bị sưng cục bộ và dẫn đến phát ban dạng mề đay.

Dị ứng với một số tác nhân là nguyên nhân nổi mề đay ngứa điển hình
Dị ứng với một số tác nhân là nguyên nhân nổi mề đay ngứa điển hình

Có hai nguyên nhân dị ứng nổi mề đay chính là dị ứng thực phẩm và dị ứng thuốc:

  • Dị ứng thực phẩm thường xảy ra khi sử dụng một số loại thực phẩm điển hình như động vật có vỏ, các loại hạt, trứng, lúa mì, socola, đậu nành, hải sản,…
  • Dị ứng nổi mề đay do thuốc thường được kích hoạt bởi một số loại thuốc như kháng sinh cefaclor, thuốc chống co giật, thuốc chống nấm như clotrimazole, aspirin, codein, dextroamphetamine, ibuprofen, morphine, sulfonamides…

Ngoài hai nguyên nhân nổi mề đay trên, bạn còn có thể bị dị ứng nổi mề đay do phấn hoa, vảy da thú, côn trùng cắn…

Hầu hết dị ứng nổi mề đay đều tự khỏi khi loại bỏ được chất kích hoạt (chất gây dị ứng).

2. Nguyên nhân nổi mề đay vật lý

Mề đay vật lý có thể xảy ra khi trên da xuất hiện vùng da bị phát ban, sưng đỏ do bị kích thích bởi môi trường vật lý như lạnh, nóng, áp lực, rung, ma sát và ánh sáng mặt trời.

Nguyên nhân bệnh mề đay vật lý được cho là do cơ thể phản ứng tự miễn dịch, gửi các protein phòng thủ đến các mô bình thường chứ không phải do tác nhân bên ngoài gây ra. Chính vì vậy nổi mề đay vật lý thường là tình trạng mãn tính và kéo dài nhiều năm.

3. Do căng thẳng, áp lực

Tinh thần căng thẳng, áp lực sẽ dẫn tới sự giải phóng các hormone căng thẳng như cortisol, chất gây kích hoạt nổi mề đay. Như vậy có thể thấy rằng mặc dù căng thẳng không trực tiếp gây nổi mề đay nhưng nó làm gia tăng phản ứng tự miễn dịch của cơ thể.

4. Tập thể dục

Nhiều người khi nghe rằng tập thể dục là nguyên nhân bệnh nổi mề đay cho rằng đây là suy nghĩ sai lệch. Nhưng thực tế những người tập thể dục trong khoảng 30 phút sau khi ăn thực phẩm có khả năng kích hoạt dị ứng nổi mề đay như lúa mì, động vật có vỏ… có thể bị nổi mề đay.

Tập thể dục sau khi ăn thực phẩm dễ kích ứng là nguyên nhân nổi mề đay
Tập thể dục sau khi ăn thực phẩm dễ kích ứng là nguyên nhân nổi mề đay

Trong khi tập thể dục, cortisol và hormone được giải phóng làm tăng nồng độ histamine. Một số trường hợp tình trạng này dẫn đến sốc phản vệ và gây đe dọa đến tính mạng.

5. Nhiễm trùng và mắc một số bệnh

Nhiễm trùng và một số bệnh lý có thể kích hoạt phản ứng tự miễn dịch, gây ra nổi mề đay. Một số bệnh gây nên tình trạng này là: Bệnh thận mãn tính, Viêm da, viêm tuyến giáp, viêm gan B, viêm gan C, Lupus, ung thư hạch, nhiễm trùng đường tiêu hóa, bệnh đa hồng cầu, tiểu đường loại 1…

Ngoài những nguyên nhân ngứa nổi mề đay trên, người bệnh còn có thể mắc căn bệnh này nhưng không tìm được nguyên nhân. Những trường hợp này được gọi là nổi mề đay vô căn.

Phòng tránh và ngăn ngừa nổi mề đay tái phát như thế nào?

Mặc dù bệnh mề đay thường xuất hiện đột ngột và khó phòng tránh hoàn toàn vì có nhiều nguyên nhân nổi mề đay khác nhau, thậm chí có những trường hợp không tìm thấy nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên bạn vẫn có thể hạn chế nguy cơ mắc bệnh nhờ những cách sau:

– Tránh các tác các tác nhân dễ gây dị ứng

  • Thực phẩm dễ gây dị ứng: động vật có vỏ, hải sản, đậu phộng, trứng, các loại hạt, một số chất phụ gia.
  • Các loại thuốc như thuốc giảm đau, kháng sinh và một số thuốc khác…
  • Tránh những nơi nhiều côn trùng, ẩm thấp hoặc có nhiều hóa chất độc hại.
  • Không nên lại gần thú cưng hoặc các loại hoa…

– Tránh các kích thích vật lý như áp lực, nhiệt độ, ánh sáng.

– Không tập thể dục sau khi ăn những thực phẩm dễ gây dị ứng.

– Không nên tiếp xúc với những người nhiễm virus, hạn chế lại gần những bệnh nhân bị cảm lạnh…

– Giữ tinh thần thoải mái.

Cách kiểm soát bệnh mề đay

Để kiểm soát bệnh mề đay, người bệnh cần làm dịu và ngăn ngừa các triệu chứng bệnh. Trước hết người bệnh cần tránh các tác nhân đã biết gây ra bệnh nổi mề đay. Sau khi loại trừ các nguyên nhân nổi mề đay, người bệnh cần chú ý đến những bước sau:

1. Dùng thuốc chữa bệnh mề đay theo chỉ dẫn của bác sĩ

Người bệnh có thể được kê các loại thuốc kháng histamin, corticosteroid, thuốc chống trầm cảm, thuốc hen suyễn… Tuy nhiên để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho việc chữa mề đay người bệnh luôn phải tuân theo những chỉ định từ bác sĩ.

2. Làm dịu da

Da càng khô cảm giác ngứa càng tăng lên và kích thích phản ứng gãi. Tuy nhiên gãi sẽ làm bệnh nổi mề đay trở nên trầm trọng hơn. Chính vì vậy người bệnh cần giữ cho làn đủ ẩm và tạo cảm giác thư giãn cho da. Có nhiều cách để đạt được những mục đích này như:

Chườm lạnh vùng nổi mề đay giúp giảm ngứa rát
Chườm lạnh vùng nổi mề đay giúp giảm ngứa rát
  • Áp dụng thuốc hoặc kem chống viêm theo chỉ định của bác sĩ.
  • Ngồi trước quạt để giúp cảm thấy thoải mái hơn.
  • Chườm lạnh.

3. Mặc quần áo rộng nhẹ

Mặc quần áo bó sát sẽ làm tăng ma sát và áp lực lên da liên tục. Do đó vùng da nổi mề đay lan rộng hơn và bị xây xát. Vì vậy người bị bệnh mề đay nên mặc quần áo rộng rãi và được làm từ những loại vải mềm.

4. Hỏi ý kiến bác sĩ về việc bổ sung vitamin D

Theo nghiên cứu nhỏ năm 2014 đăng trên Annals of Allergy, Asthma and Immunology, bổ sung vitamin D có thể làm giảm các triệu chứng của phát ban mãn tính. Theo nghiên cứu này bổ sung vitamin D3 hàng ngày kết hợp với các loại thuốc dị ứng thông thường làm giảm 33% triệu chứng trong tuần đầu tiên. Mặc dù còn cần nghiên cứu thêm nhưng bạn có thể hỏi bác sĩ để xem vitamin D có giúp ích cho quá trình điều trị của mình không.

5. Quản lý cảm xúc

Khi bị mề đay, nhất là mề đay mãn tính việc điều trị bệnh mề đay cần nhiều thời gian hơn. Vì vậy người bệnh dễ bị mệt mỏi, stress và trầm cảm. Những áp lực tâm lý như vậy có thể làm cho việc chữa trị khó đạt được hiệu quả. Lúc này nói chuyện với những người xung quanh, tìm đến bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ tâm lý sẽ giúp người bệnh cảm thấy tốt hơn.

6. Sử dụng các liệu pháp thay thế

Người bệnh có thể áp dụng các phương pháp như châm cứu, thiền, tập yoga, hít thở sâu.

Như vậy có nhiều nguyên nhân nổi mề đay, trong đó có những trường hợp vô căn. Tuy nhiên dựa vào những nguyên nhân đã tìm được việc điều trị và phòng ngừa có thể dễ dàng hơn. Mong rằng những thông tin trên đây có thể giúp bạn đọc hoặc những người mắc bệnh nhận biết được nguyên nhân để phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này hiệu quả hơn.

Xem thêm: Các loại thuốc trị mề đay mẩn ngứa hiệu quả được bác sĩ khuyên dùng

Ngày đăng: 05/04/2019 - Cập nhật lúc 4:33 pm , 12/06/2019
Nguồn tham khảo
Biên tập viên
Tốt nghiệp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Miss Trinh đã từng có kinh nghiệm làm biên tập viên, phóng viên báo chí về mảng sức khỏe, chuyên với các tin tức dịch thuật từ nguồn tài liệu chuyên trang sức khỏe nước ngoài. Miss Trinh chịu trách nhiệm cập nhật các thông tin về bệnh lý, các vấn đề sức khỏe từ các nguồn uy tín của nước ngoài và biên tập bài viết trên wikibacsi.com.
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc