Viêm khớp phản ứng là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm khớp phản ứng là một trong những bệnh về khớp không phổ biến, hầu hết các triệu chứng bệnh đến và biến mất trong vòng 12 tháng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bệnh không được điều trị sớm dẫn đến viêm khớp mãn tính ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Viêm khớp phản ứng là gì?

Viêm khớp phản ứng trước đây được gọi là hội chứng Reiter. Đây là tình trạng đau khớp và sưng do nhiễm trùng ở một bộ phận khác của cơ thể, điển hình như ruột, bộ phận sinh dục hoặc tại đường tiết niệu.

Cũng có thể hiểu viêm khớp phản ứng là một bệnh viêm khớp vô khuẩn xuất hiện thứ phát sau một nhiễm khuẩn ở một cơ quan nào đó không phải khớp, thường là hệ tiêu hóa, hệ tiết niệu sinh dục…

Bệnh chủ yếu xuất hiện tại đầu gối, khớp mắt cá chân, bàn chân. Ngoài ra, viêm cũng có thể ảnh hưởng đến da, mắt và niệu đạo của bạn.

Viêm khớp phản ứng là một bệnh về khớp không phổ biến
Viêm khớp phản ứng là một bệnh về khớp không phổ biến

Theo các chuyên gia, viêm khớp phản ứng chủ yếu ảnh hưởng đến nam giới hoạt động tình dục trong độ tuổi từ 20 – 50. Tuy nhiên, trường hợp sau nhiễm trùng đường tiêu hóa thì tỉ lệ nam và nữ mắc viêm khớp phản ứng là ngang nhau.

Đặc biệt những người bị nhiễm HIV (một loại virus gây suy giảm miễn dịch ở người) có nguy cơ mắc viêm khớp phản ứng đặc biệt cao.

Nguyên nhân gây viêm khớp phản ứng

Viêm khớp phản ứng thường xuất hiện sau khi cơ thể của người bệnh bị nhiễm trùng. Thực tế, nguyên nhân viêm khớp phản ứng hiện vẫn chưa được biết rõ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bệnh có thể khởi phát từ những nguyên nhân sau đây:

Viêm khớp phản ứng do các loại vi khuẩn, đặc biệt là các vi khuẩn gây ra nhiễm khuẩn đường tiết niệu – sinh dục hoặc đường tiêu hóa, cụ thể:

  • Vi khuẩn gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu – sinh dục thường do Chlamydia Trachomatis.
  • Vi khuẩn gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa như: Vi khuẩn Salmonella, Yersinia, Shigella, Campylobacter, Borrelia…
  • Các loại virus như: Rubella, HIV, virus viêm gan, Parvovirus… cũng được xem là nguyên nhân gây ra viêm khớp phản ứng.

Một vài người bệnh bị viêm khớp phản ứng có thể gặp sau các trường hợp viêm ruột mãn tính như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn… Và có khoảng 20% các trường hợp bệnh viêm khớp phản ứng không tìm ra được nguyên nhân gây bệnh.

Ngoài các các vi khuẩn, virus kể trên thì bệnh lý này có thể xuất hiện do những yếu tố nguy cơ sau đây:

  • Tuổi tác: Viêm khớp phản ứng thường xảy ra ở đối tượng trong độ tuổi từ 20 đến 40.
  • Giới tính: Thông thường nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới.
  • Do di truyền: Một số nghiên cứu cho thấy viêm khớp phản ứng có liên quan đến yếu tố di truyền. Cụ thể có khoảng 75% những người mắc bệnh có xét nghiệm máu dương tính với dấu hiệu di truyền HLA-B27.
Có khoảng 75% người bị bệnh là do yếu tố di truyền
Có khoảng 75% người bị bệnh là do yếu tố di truyền

Các triệu chứng viêm khớp phản ứng điển hình

Triệu chứng, dấu hiệu của viêm khớp phản ứng có thể xuất hiện sau khi nhiễm khuẩn một vài tuần, một vài tháng hoặc một vài năm mới xảy ra.

Về mức độ nặng nhẹ của bệnh ở mỗi người không giống nhau, có thể tiến triển theo cấp tính hoặc mãn tính nhưng bệnh ít gây ra những biến chứng, di chứng tại hệ thống vận động của người bệnh.

Các biểu hiện lâm sàng của bệnh khá đa dạng bởi các bộ phận mắc viêm khớp phản ứng của đa dạng như đường tiêu hóa, mắt, niệu đạo… Cụ thể các biểu hiện người bệnh gặp phải khi bị viêm khớp phản ứng đó là:

  • Biểu hiện toàn thân:

Người bệnh sẽ luôn trong tình trạng mệt mỏi, sốt nhẹ, chịu, ăn không ngon, chán ăn, người gầy sút.

  • Biểu hiện ở hệ cơ xương khớp:

Tình trạng này khiến người bệnh bị viêm tại một khớp hoặc vài khớp, không đối xứng. Các biểu hiện này thường gặp ở các khớp gối, khớp ngón chân, cổ chân, đặc trưng có thể qua ngón chân hình khúc dồi.

Ngoài ra, người bệnh có thể đau tại cột sống, viêm khớp cùng chậu, đau cổ tay, ngón tay, khớp khuỷu tay… và thường kèm theo viêm tại điểm bám tận của gân cơ, gây viêm bao gân nhất là phần gân gót và gân mắt cá chân.

  • Các tổn thương da và niêm mạc:

Khi bị viêm khớp phản ứng bạn sẽ thấy các tổn thương da tăng sừng hóa ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, thậm chí là da bìu, da đầu tương tự như viêm da. Các tổn thương viêm ở niêm mạc miệng, lưỡi, viêm bao quy đầu (nam giới).

  • Triệu chứng ở mắt:

Mắt người bệnh bị đỏ, có cảm giác sợ ánh sáng, đau nhức tại vùng hốc mắt. Tổn thương tại mắt có thể là biểu hiện duy nhất hoặc triệu chứng đầu tiên của viêm khớp phản ứng. Ngoài ra, bạn có thể bị viêm về mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, thậm chí là loét giác mạc.

  • Biểu hiện tại hệ tiết niệu:

Người bệnh có thể tăng tần suất hoặc có cảm giác nóng bức, châm chích khi đi tiểu, tiểu máu vi thể hoặc tiểu mủ vô khuẩn ở nam giới.

  • Biểu hiện tại cơ quan khác:

Tại một số cơ quan khác người bệnh có thể gặp triệu chứng protein niệu, đau thắt lưng, lở miệng và lưỡi nhưng không có cảm giác đau.

Bị châm chích khi đi tiểu là một dấu hiệu của bệnh
Bị châm chích khi đi tiểu là một dấu hiệu của bệnh

Khi nào bạn nên đến gặp bác sĩ? Theo các chuyên gia nếu bạn có dấu hiệu bị đau khớp trong vòng 1 tháng sau khi bị tiêu chảy hoặc nhiễm trùng ở bộ phận sinh dục thì hãy chủ động đến gặp bác sĩ uy tín để được thăm khám. Hoặc có bất cứ biểu hiện nào trên đây bạn cũng nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Bị viêm khớp phản ứng có nguy hiểm không?

Viêm khớp phản ứng không phải là bệnh truyền nhiễm và cũng không gây nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. Tuy nhiên, các vi khuẩn gây nên bệnh lý này lại có thể lây truyền qua đường tình dục hoặc trong các thực phẩm bị ô nhiễm.

Mặt khác, từ các triệu chứng bệnh sẽ gây ra những khó chịu và phiền toái cho người bệnh trong cuộc sống sinh hoạt và công việc, có thể kể đến như:

  • (1) Viêm khớp phản ứng gây ra các tổn thương ở các khớp xương như viêm khớp gối, khớp vai, khớp cổ chân, ngón chân… những tổn thương này sẽ ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh nếu như viêm khớp phản ứng không được chữa trị kịp thời.
  • (2) Bệnh thường xuất hiện nhiều vào buổi tối, sáng sớm và kéo dài nên khiến người bệnh khó chịu, điều này làm cho chất lượng cuộc sống của người bệnh suy giảm nhanh chóng.
  • (3) Những tổn thương mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, sợ ánh sáng, viêm màng bồ đào… sẽ làm cho mắt của người bệnh bị suy giảm, dễ bị kích ứng.
  • (4) Viêm khớp phản ứng có thể gây tổn thương đến nhiều cơ quan quan trọng khác trong hệ tiết niệu như viêm niệu đạo, viêm bàng quang, viêm tuyến tiền liệt (bộ phận quan trọng trong cơ thể nam giới).

Cách điều trị viêm khớp phản ứng hiệu quả

Từ những ảnh hưởng của bệnh mà chúng tôi đề cập đến ở trên thì bạn không có lý do nào chần chừ không đi thăm khám và điều trị bệnh sớm nhất có thể khi có dấu hiệu bệnh.

Bệnh viêm khớp phản ứng và cách điều trị như thế nào thì trước tiên bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán xác định nguyên nhân, mức độ bệnh, theo đó mới đưa ra được phương pháp chữa bệnh tốt nhất.

Chẩn đoán viêm khớp phản ứng như thế nào?

Theo trang tin Sức khỏe và Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế hiện nay vẫn chưa có tiêu chuẩn để xác định viêm khớp phản ứng nào được thống nhất, ngoại trừ hội chứng Reiter.

Cho nên việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào các biểu hiện lâm sàng bằng cách quan sát và kiểm tra các triệu chứng nhiễm trùng của người bệnh.

Chẩn đoán để xác định cách điều trị hiệu quả
Chẩn đoán để xác định cách điều trị hiệu quả

Tuy nhiên, bác sĩ cũng có thể yêu cầu người bệnh làm một số xét nghiệm cần thiết như:

  • Xét nghiệm tốc độ lắng máu (ESR), theo đó nếu như bạn mắc bệnh viêm khớp kết quả cho về là tốc độ lắng máu của bạn sẽ cao hơn bình thường.
  • Kiểm tra máu xem có tồn tại kháng nguyên HLA-B27 hay không. Bởi từ các nghiên cứu cho thấy có đến khoảng 80-90% người bệnh mắc viêm khớp phản ứng có kháng nguyên trên.
  • Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu chụp X-quang các khớp bị ảnh hưởng để hỗ trợ cho việc chẩn đoán được chính xác hơn.

Các phương pháp điều trị viêm khớp phản ứng

Điều trị viêm khớp phản ứng có nhiều cách khác nhau nhưng chủ yếu là dùng thuốc và kết hợp với phương pháp vật lý trị liệu, các bài tập thể dục để hỗ trợ quá trình điều trị được tốt hơn.

Mục tiêu chính của việc điều trị là giúp giảm các triệu chứng cho người bệnh và điều trị nhiễm trùng – nguyên nhân dẫn đến viêm khớp phản ứng. Và tùy vào từng trường hợp cụ thể của mỗi bệnh nhân, giai đoạn bệnh mà bác sĩ sẽ đưa một phác đồ điều trị khác nhau.

Các thuốc điều trị viêm khớp phản ứng thường được sử dụng đó là:

  • Thuốc kháng sinh: Đây là thuốc dùng để điều trị nhiễm trùng, tức điều trị bệnh lý nhiễm khuẩn, yếu tố dẫn đến viêm khớp phản ứng. Và dùng nhóm thuốc kháng sinh nào sẽ phụ thuộc vào vi khuẩn gây nên bệnh.
  • Thuốc kháng viêm: Các thuốc chống, kháng viêm không steroid (NSAIDs) là những thuốc có tác dụng giảm viêm và đau hiệu quả. Các thuốc thường dùng là: Naproxen, Ibuprofen, Meloxicam, Rofecoxib…
  • Corticosteroid: Đây là thuốc sử dụng theo cả đường uống hoặc tiêm trực tiếp vào các khớp bị viêm. Tuy nhiên, sẽ tùy từng trường hợp mà bác sĩ lựa chọn hình thức phù hợp.
  • Thuốc chẹn TNF: TNF được biết đến là một protein do cơ thể sản sinh ra trong phản ứng viêm, nó thúc đẩy quá trình viêm và sốt, các dấu hiệu có liên quan. Chính vì vậy, thuốc chẹn TNF có tác dụng chống viêm, giảm sưng, giảm đau và làm chậm đi sự tiến triển của viêm khớp dạng thấp.
  • Thuốc điều trị phòng ngừa: Bác sĩ sẽ sử dụng các thuốc điều trị bệnh về đường tiêu hóa cùng với vật lý trị liệu để ngăn ngừa teo cơ, cứng khớp, cải thiện và phục hồi chức năng vận động của xương khớp.

Lưu ý: Do ở mỗi bệnh nhân thì cách điều trị viêm khớp phản ứng sẽ khác nhau, cho nên người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về điều trị.

Điều trị viêm khớp phản ứng bằng thuốc kháng sinh
Điều trị viêm khớp phản ứng bằng thuốc kháng sinh

Song song với việc dùng thuốc bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp vật lý trị liệu và tập thể dục để hỗ trợ điều trị. Bác sĩ chủ trị sẽ hướng dẫn người bệnh giãn cơ, các bài tập thể dục về thả lỏng khớp và các cơ.

Mặt khác, người bệnh cần tập cách đi đứng, ngồi đúng tư thế nhằm mục đích giảm đau. Chưa kể, tư thế đúng sẽ giúp cho hoạt động của khớp và xương của bạn không bị biến dạng.

Với viêm khớp phản ứng được điều trị kịp thời và đúng cách bạn có thể hồi phục hoàn toàn sau khoảng 3 đến 4 tháng. Thế nhưng, nếu bệnh nghiêm trọng, thì sau khi điều trị thì bạn vẫn sẽ gặp phải những triệu chứng viêm nhiễm.

Do vậy, việc thăm khám sớm, phát hiện bệnh ở giai đoạn nhẹ là điều vô cùng cần thiết để bạn có thể nhanh chóng “tống khứ” đi bệnh lý đáng ghét này.

Cách phòng bệnh viêm khớp phản ứng

Phòng ngừa chưa bao giờ là muộn đối với tất cả các bệnh lý. Bạn hoàn toàn có thể phòng tránh các bệnh lý nếu như chủ động, thay đổi thói quen. Với viêm khớp phản ứng bạn có thể phòng bệnh theo những cách sau:

  • (1) Bạn hãy đảm bảo việc bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ thích hợp, nấu chín và chế biến đúng cách, điều này sẽ giúp bạn tránh được các loại vi khuẩn gây viêm khớp phản ứng như: Shigella, salmonella, yersinia, campylobacter.
  • (2) Quan hệ tình dục an toàn, lành mạnh bởi một số bệnh lây truyền qua đường tình dục, hay đơn giản là virus HIV cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm khớp phản ứng của bạn. Khi quan hệ, nam giới hãy sử dụng bao cao su để phòng bệnh hiệu quả.
  • (3) Xây dựng một lối sống lành mạnh, gồm chế độ ăn uống, duy trì hoạt động thể chất mỗi ngày, ngừng hút thuốc và giảm căng thẳng… sẽ giúp bạn có một sức khỏe tổng thể tốt nhất.
  • (4) Cân bằng giữa cuộc sống và công việc, hãy dành thời gian để cho bản thân được thư giãn. Đây không chỉ là cách giúp bạn kiểm soát được bệnh mà còn giúp phòng bệnh hiệu quả.

Như vậy, trên đây là những thông tin cơ bản và chi tiết về viêm khớp phản ứng một bệnh lý về khớp không phổ biến. Chúng tôi hi vọng từ chia sẻ này bạn đã hiểu được viêm khớp phản ứng là gì, cũng như cách điều trị bệnh, phòng ngừa mang lại hiệu quả.

Bệnh viêm khớp phản ứng không nguy hiểm cũng không phải bệnh truyền nhiễm nhưng sẽ khiến bạn khó chịu thậm chí là ảnh hưởng xấu đến cuộc sống. Cho nên hãy chủ động đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán khi có dấu hiệu đầu tiên của bệnh. Chúc bạn sức khỏe!

>> Các thuốc trị viêm khớp hiệu quả được bác sĩ chuyên khoa khuyên dùng

Ngày đăng: 24/03/2019 - Cập nhật lúc 10:21 am , 18/06/2019
Cử nhân Báo Chí
Miss Thủy tốt nghiệp trường Học viên Báo chí và Tuyên truyền, từng có kinh nghiệm nhiều năm làm phóng viên, biên tập viên trong ngành báo chí về lĩnh vực sức khỏe. Bắt đầu tham gia và triển khai những nội của site wikibacsi.com từ những ngày đầu, am hiểu rất kĩ các kiến thức khoa học về các bệnh lý, thông tin sức khỏe, đặc biệt là dược phẩm và có nhiều nguồn tin uy tín, chất lượng từ các bệnh viện, tài liệu nghiên cứu.
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc