Ngứa da là biểu hiện của bệnh gì? Cần làm gì để ngăn ngừa hiệu quả, an toàn?

Ngứa da là tình trạng dễ gặp phải khi bị mụn nhọt, rôm sảy hoặc côn trùng đốt… Tuy nhiên ngứa da cũng có thể cảnh báo một số bệnh lý của cơ thể người, trong đó có bệnh mề đay. Bệnh không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt, đời sống và thẩm mỹ về da. Trường hợp không điều trị tốt dẫn đến viêm nhiễm mãn tính sẽ rất khó điều trị.

Ngứa da là biểu hiện của bệnh gì?

Ngứa ngoài da là tình trạng rất nhiều người gặp phải với những mức độ khác nhau. Có người chỉ ngứa vài giây nhưng có người bị ngứa dai dẳng. Ngứa da có nhiều nguyên nhân có thể do cơ địa, do tác động của thời tiết, các yếu tố bên ngoài, hoặc mắc phải một số bệnh lý về da liễu,…

Do đó, người bệnh nên chủ động khám và điều trị bệnh ngứa sớm ngay khi thấy dấu hiệu bất thường. Sau đây là một số nguy cơ thường gặp nhất khi người bệnh bị ngứa trên da.

1. Ngứa da do bệnh mề đay

Mề đay là một trong những bệnh lý về da thường gặp nhất. Khi bị nổi mề đay người bệnh thường có triệu chứng như nổi mẩn đỏ tập trung, vùng mề đay sưng đỏ, có viền rõ ràng. Cùng với những biểu hiện này, người bệnh còn gặp phải tình trạng ngứa ngáy khó chịu.

Những cơn ngứa có thể chỉ kéo dài vài giờ nhưng cũng có những bệnh nhân bị ngứa dữ dội và kéo dài vài ngày hoặc vài tuần. Đối với những bệnh nhân bị nổi mề đay mãn tính cơn ngứa thường kéo dài trong nhiều năm.

Ngứa da nổi mề đay là tình trạng nhiều người gặp phải
Ngứa da nổi mề đay là tình trạng nhiều người gặp phải

Những cơn ngứa mề đay xuất hiện là do cơ thể người bệnh phản ứng với các kích thích như dị ứng thực phẩm, thuốc, dị ứng lông thú, do thời tiết và các yếu tố vật lý (nước, nhiệt độ, áp suất…). Có một số trường hợp ngứa là do nhiễm khuẩn bội nhiễm da.

Tình trạng ngứa ngoài da do bệnh mề đay khiến bệnh nhân cảm thấy khó chịu, khó tập trung vào công việc và các hoạt động sống, mất giấc ngủ… Trong một số ít trường hợp, nổi mề đay có thể là triệu chứng của phản ứng dị ứng nguy hiểm được gọi là sốc phản vệ. Tình trạng này nếu không được cấp cứu có thể khiến người bệnh bị khó thở hoặc bị đe dọa về tính mạng.

2. Ngứa ngoài da do bị vảy nến

Vảy nến là bệnh về da hình thành do sự rối loạn tế bào biểu bì dẫn đến dày sừng bên dưới da. Khi đó tế bào da sản sinh nhanh chóng và cũng nhanh chóng chết đi tạo ra những vùng bong tróc. Đặc trưng của bệnh lý này là gây ra những cơn ngứa dai dẳng.

Những cơn ngứa vảy nến gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tâm lý của người bệnh. Chính vì vậy khi mắc phải vảy nến bạn nên sớm đến gặp các chuyên gia để được tư vấn và chăm sóc hiệu quả.

3. Bệnh ngứa ghẻ do ký sinh trùng ghẻ cái

Bệnh ghẻ cũng là một trong những nguyên nhân gây ngứa “kinh hoàng” cho người bệnh. Căn bệnh này xảy ra do ký sinh trùng ghẻ cái làm tổ dưới da và gây tổn thương làn da của bạn. Ghẻ cái thường cư trú ở nhiều vùng trên da sau khi xâm nhập. Chúng đào các rãnh dưới da để đẻ trứng. Thời kỳ đẻ trứng của ghẻ cái có thể kéo dài liên tục trong 6 tuần và mỗi ngày con ghẻ đẻ khoảng  2 – 3 trứng.

Ghẻ cái cũng là nguyên nhân dẫn đến ngứa da dữ dội
Ghẻ cái cũng là nguyên nhân dẫn đến ngứa da dữ dội

Khi mới bị bệnh này, người bệnh thường khó nhận biết. Tuy nhiên nếu thấy biểu hiện ngứa da thường xuyên vào ban đêm thì hãy nghĩ ngày đến nguy cơ bị ghẻ cái xâm nhập. Tình trạng này có thể tái diễn nhiều lần và gây tổn thương da nếu bạn gãi. Tốt nhất bạn nên tìm đến các bác sĩ chuyên môn để được điều trị sớm nhất có thể.

4. Bệnh thận gây ngứa da

Thận là cơ quan quan trọng có chức năng lọc các chất độc và thải chúng ra bên ngoài. Tuy nhiên khi thận có vấn đề người bệnh có thể bị ngứa da. Đặc biệt khi người bệnh bị bệnh thận mãn tính như suy thận thì ngứa trên da có thể kéo dài và trở nên dữ dội hơn. Nguyên nhân là vì chức năng thận bị suy giảm nên các độc tố và chất thải không được đào thải ra bên ngoài mà đi vào máu.

5. Rối loạn gan gây ngứa

Ngứa khắp cơ thể mà không rõ lý do cũng có thể là do bạn đã bị rối loạn gan. Bởi vì khi mật thừa ứ đọng lại trong gan, nó sẽ axit hóa và ngấm vào máu. Máu đưa chất này đi khắp cơ thể và gây ngứa da nghiêm trọng.

6. Bệnh lymphoma

Lymphoma là một dạng ung thư máu ảnh hưởng đến các hạch bạch huyết của cơ thể. Những người mắc phải bệnh này thường bị ngứa khắp cơ thể nhưng không có dấu hiệu nổi ban đỏ. Tình trạng này xảy ra là do Cytokine, một nhóm protein đa dạng, gây ra phản ứng viêm ở da và gây ngứa trầm trọng.

Bên cạnh cảm giác ngứa ngáy, bệnh nhân lymphoma còn có các biểu hiện như sốt, đổ mồ hôi, ớn lạnh, mệt mỏi, sút cân và có các khối u không đau ở cổ, vùng háng hoặc dưới cánh tay.

7. Bệnh về tuyến giáp

Bệnh về tuyến giáp là bệnh liên quan đến rối loạn nội tiết. Người bệnh có thể bị suy giáp do tuyến giáp hoạt động kém hoặc cường giáp do tuyến giáp hoạt động quá mức. Sự mất cân bằng nội tiết khi mắc bệnh có thể gây ra tình trạng ngứa ngoài da ở nhiều bệnh nhân.

Mắc bệnh về tuyến giáp có thể dẫn đến ngứa da
Mắc bệnh về tuyến giáp có thể dẫn đến ngứa da

8. Bệnh tiêu chảy mỡ (Celiac)

Đây cũng là một trong những bệnh ngứa da dữ dội. Người bệnh thường có biểu hiện là ngứa nhiều kèm theo những vệt đỏ hoặc mụn cóc mọc quanh đầu gối, khuỷu tay, da đầu và mông. Những biểu hiện này là triệu chứng của một loại viêm da herpes, một dạng bệnh celiac.

Bệnh thường gặp ở những người ăn thực phẩm giàu gluten thường xuyên. Vì vậy bạn nên áp dụng một chế độ ăn không chứa nhiều gluten để điều trị rối loạn này.

9. Bệnh cột sống gây ngứa da

Khá nhiều người gặp phải  tình trạng ngứa nghiêm trọng ở vùng lưng và lưng giữa của cơ thể nhưng không thấy có các nốt mẩn ngứa hay phát ban. Đây có thể là triệu chứng của bệnh cột sống như chấn thương, viêm một số vùng của tủy sống.

Các dây thần kinh trong và xung quanh tủy sống có thể bị tổn thương hoặc bị viêm. Khi bạn di chuyển hoặc ngồi, những dây thần kinh này bị chèn ép và gây cảm giác ngứa lưng.

Ngoài các nguyên nhân bệnh lý trên, ngứa da có thể là do phụ nữ bị mãn kinh. Bởi vì sau khi mãn kinh, nội tiết tố nữ thay đổi và bị suy giảm nhiều. Chính nguyên nhân này khiến cho da phụ nữ có nhiều thay đổi. Khô da là một trải nghiệm phụ nữ tiền mãn kinh thường gặp phải và nó dễ dẫn đến ngứa da cho phái nữ. Để giải quyết tình trạng này, người bệnh có thể áp dụng liệu pháp nội tiết.

Phải làm gì khi bị ngứa ngoài da?

Ngứa da có nhiều nguyên nhân với những biểu hiện ở mức độ, tình trạng khác nhau. Trường hợp ngứa da do bệnh lý, người bệnh tuyệt đối không tự ý điều trị, dùng thuốc bởi nó có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe. Nghiêm trọng hơn, trường hợp dùng không đúng thuốc có thể gây các dụng phụ nguy hiểm hoặc sốc phản vệ đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Do đó, khi thấy xuất hiện các tình trạng ngứa da bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Đến gặp bác sĩ

Khi bị ngứa da, đặc biệt là những trường hợp ngứa không rõ nguyên nhân, vùng ngứa lan rộng và gây nhiều khó chịu, bạn nên sớm đến gặp bác sĩ để được kiểm tra, làm rõ nguyên nhân gây bệnh. Việc đến gặp bác sĩ sẽ giúp đảm bảo an toàn và tìm được những cách chữa phù hợp, mang lại hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.

Sử dụng thuốc

Đối với những trường hợp ngứa da do người bệnh bị dị ứng hoặc mề đay, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như thuốc kháng histamine không theo đơn, thuốc kháng histamine theo đơn, thuốc giảm đau, corticosteroid… Tuy nhiên khi sử dụng những loại thuốc này người bệnh cần tuân theo các chỉ định về liều lượng và cách dùng từ bác sĩ để hạn chế tối đa các tác dụng phụ.

Để chữa ngứa da có thể sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ
Để chữa ngứa da có thể sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ

Chữa những căn bệnh khởi phát

Khi ngứa da là triệu chứng của những bệnh lý bên trong cơ thể liên quan đến gan, mật, thận, phổi, xương sống… người bệnh nên điều trị dứt điểm những bệnh này thì cơn ngứa mới chấm dứt.

Giảm ngứa tại nhà

Bên cạnh việc sử dụng thuốc trị ngứa hoặc các phương pháp điều trị khác, người bệnh có thể sử dụng những cách sau để giảm ngứa hiệu quả:

  • Dưỡng ẩm cho da bằng kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, nên thoa kem sau khi tắm và vào buổi đêm.
  • Áp lạnh hoặc dùng miếng dán lạnh vào vùng ngứa khoảng 10 – 20 phút.
  • Tắm nước lạnh trong bồn tắm để làm dịu cơn ngứa.
  • Ngâm vùng da bị ngứa trong dung dịch bicarbonate. Cách này đặc biệt hiệu quả với trường hợp ngứa do côn trùng đốt.
  • Ngâm mình trong bột yến mạch khi tắm. Yến mạch giống như một chất chống oxy hóa giúp làm dịu da và cơn ngứa.
  • Uống đủ nước mỗi ngày giúp hạn chế nguy cơ ngứa da do da bị khô.
  • Sử dụng lô hội hoặc bạc hà để bôi lên vùng da bị ngứa.
  • Mặc quần áo rộng rãi sẽ giúp bệnh nhân đỡ cảm thấy ngứa rát do ma sát của vải lên da.
  • Hạn chế gãi ngứa.

Như vậy ngứa da có thể do bệnh mề đay nhưng cũng có thể là triệu chứng của nhiều căn bệnh khác. Chính vì vậy khi bị ngứa trên da, bạn nên chú ý theo dõi các triệu chứng của cơn ngứa và mau chóng đến gặp bác sĩ để nhận được hỗ trợ sớm nhất.  

Xem thêm: Các cách chữa mề đay cho hiệu quả tốt được bác sĩ chuyên khoa khuyên dùng

Ngày đăng: 18/03/2019 - Cập nhật lúc 2:56 pm , 07/06/2019
Nguồn tham khảo
Biên tập viên
Tốt nghiệp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Miss Trinh đã từng có kinh nghiệm làm biên tập viên, phóng viên báo chí về mảng sức khỏe, chuyên với các tin tức dịch thuật từ nguồn tài liệu chuyên trang sức khỏe nước ngoài. Miss Trinh chịu trách nhiệm cập nhật các thông tin về bệnh lý, các vấn đề sức khỏe từ các nguồn uy tín của nước ngoài và biên tập bài viết trên wikibacsi.com.
Về tác giả