Nám Mảng

“Phiền phức”, “vô duyên” và “lì lợm” chính là những gì mà nhiều chị em nghĩ về nám mảng. Vậy, vì sao bạn bị nám mảng trong khi những người khác thì không, nám mảng là gì, có chữa được không và điều trị như thế nào? Câu trả lời cho mọi thắc mắc của bạn sẽ có ngay trong biết viết này!

Nám mảng là gì? Nhận diện nám mảng và nám chân sâu

Nám hay sạm là một dạng tăng sắc tố da phổ biến ở nữ giới. Bạn có thể nhận diện nám thông qua việc phát hiện trên da có những mảng màu bất thường, từ nâu nhạt, nâu sẫm, xám xanh tới đen. Các mảng màu sẫm này phẳng lì và không gồ ghề.

Nám mảng là trong 3 loại nám thường gặp, có thể dễ dàng xác định thông qua đèn Wood (thiết bị thẩm mỹ ứng dụng tia tử ngoại xuyên sâu vào các lớp da để xác định độ sâu của melanin và phân loại chúng).

Nám mảng là một dạng tăng sắc tố da thường gặp
Nám mảng là một dạng tăng sắc tố da thường gặp

Nám mảng còn gọi là nám nông hay nám biểu bì hoặc nám thượng bì (Epidermal). Giống như cái tên, nám nông là khi các melamin nằm ở lớp biểu bì (lớp trên cùng của làn da), có viền rõ ràng và tương phản rõ nét giữa vùng da bị nám và không bị nám.

Nhìn chung, nám mảng có những đặc điểm sau:

  • Nám mảng mọc thành từng mảng hoặc từng đám, diện tích từ 2 – 4cm
  • Xuất hiện chủ yếu ở gò má, mũi, cằm, môi trên hoặc toàn khuôn mặt
  • Màu nâu nhạt, nâu sẫm hoặc hơi thâm vàng

Trong khi đó, nám chân sâu (nám chân đinh hay nám đốm – Dermal) nằm ở lớp da cuối cùng (hạ bì), có màu nâu nhạt hoặc hơi xanh, viền mờ hơn, sự tương phản ít rõ ràng hơn so với nám mảng. Trên da xuất hiện đồng thời nám mảng và nám chân sâu được gọi là nám hỗn hợp (Mixed melasma).

Nguyên nhân bị nám mảng

Nám mảng và nám nói chung là sự phối hợp của 4 yếu tố chủ yếu:

  • Tỷ lệ lượng melanin (hắc tố) tích tụ trên da
  • Tăng sinh nội mô mạch máu liên quan tới ánh sáng mặt trời hoặc các sản phẩm chăm sóc da
  • Tỷ lệ collagen dưới da
  • Sự ứ đọng, dư thừa các sắc tố khác (carotene, lycopene, hemosiderin…)

Trong đó, melanin là yếu tố cần chú ý hơn cả. Giới Tây y cho rằng sự trục trặc của tế bào tạo hắc tố/melanocytes (tế bào lưu trữ và tạo ra sắc tố melanin) chính là nguồn cơn gây ra nám mảng, nám đốm hay sạm, đồi mồi. Kết quả là, những người có tông màu da sẫm hơn sẽ có nhiều khả năng bị nám hơn, bởi họ có nhiều tế bào melanocytes hơn những người sở hữu làn da sáng.

Có nhiều nguyên nhân gây ra nám sạm
Có nhiều nguyên nhân gây ra nám sạm

Các tác nhân tiềm ẩn gây ra nám bao gồm:

  • Những thay đổi về nội tiết tố trong thai kỳ, điều trị hormone hoặc trong khi uống ngừa thai thuốc
  • Tiếp xúc nhiều với tia UV từ ánh nắng mặt trời
  • hơi nắng
  • Một số sản phẩm chăm sóc da nhất định có thể gây kích ứng da

Ngoài ra, những đối tượng sau đây có nguy cơ cao phát triển nám mảng và các dạng tăng sắc tố da khác:

  • Là phụ nữ (chỉ có 10% số người bị nám là nam giới)
  • Những người có cùng quan hệ huyết thống đã từng bị nám
  • Sử dụng thuốc khiến da nhạy cảm với ánh sáng mặt trời, như thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm không steroid, thuốc lợi tiểu, retinoid, thuốc chống loạn thần,  thuốc hạ đường huyết…

Cách điều trị nám mảng

Với thắc mắc nám mảng có chữa được không, theo đó nám mảng đáp ứng với các phương pháp điều trị tốt hơn nám đốm. Tuy nhiên, không vì thế mà chúng ta chủ quan. Phát hiện sớm, điều trị đúng cách là ‘chìa khóa’ giúp điều trị nám mảng dứt điểm.

Đối với một số người, tình trạng nám da có thể kéo dài hàng năm thậm chí là suốt đời. Nếu nám không mờ dần theo thời gian, bạn nên tìm cách điều trị để giúp loại bỏ hoặc làm mờ các mảng nám. Tuy nhiên, không phải tất cả các phương pháp điều trị nám đều hiệu quả với tất cả mọi người và nám vẫn có thể quay trở lại ngay cả khi đã điều trị thành công.

Trị nám mảng hiệu quả tại nhà

Nếu tình trạng nám mảng của bạn bị kích hoạt do thai kỳ hoặc dùng thuốc tránh thai, nám sẽ tự mờ đi sau khi sinh hoặc sau khi bạn ngừng uống thuốc. Tuy nhiên, bạn vẫn nên áp dụng các cách điều trị nám tại nhà để nhanh chóng lấy lại làn da rạng rỡ.

Dưới đây là một số mẹo trị nám tại nhà đơn giản và hiệu quả cao:

  1. Trị nám da bằng lá tía tô
  • Rửa sạch 1 năm lá tía tô tươi rồi cho vào cối giã hoặc xay xay nhuyễn
  • Rửa sạch da mặt bằng nước ấm
  • Thoa trực tiếp nước ép lá tía tô lên vùng da bị nám
  • Rửa sạch sau 10 phút
  • Thực hiện đều đặn 2 – 3 lần/tuần và kiên trì sử dụng trong vài tháng
  • Bạn cũng có thể uống nước ép lá tía tô để tăng thêm hiệu quả trị nám mảng tại nhà
  1. Trị nám da bằng cà chua
  • Cách đơn giản nhất là đắp mặt những lát cà chua tươi trên da mặt rồi rửa sạch sau 15 – 20 phút
  • Hoặc, xay nhuyễn cà chua rồi trộn với bột cám gạo và đắp lên da mặt rồi rửa sạch sau 25 – 30 phút
  1. Trị nám da bằng lá trầu không
  • Rửa sạch vài lá trầu không rồi cho vào nồi nước và đun sôi trong vòng 30 phút
  • Lấy nước lá trầu không để nguội rồi để massage vùng da bị nám trong vòng 5 – 10 phút rồi rửa sạch mặt
  • Áp dụng 1 lần/ngày trong 2 tuần đầu rồi giảm xuống còn 1 lần/tuần, duy trì trong vài tháng
Các phương pháp tại nhà không thích hợp cho nám nặng, nám lâu năm
Các phương pháp tại nhà không thích hợp cho nám nặng, nám lâu năm
  1. Trị nám da từ mướp đắng có hết nám không
  • Chọn 1 quả mướp đắng còn non, rửa sạch và bỏ ruột
  • Để mướp đắng trong ngăn đông tủ lạnh khoảng 20 phút rồi bỏ ra ngoài và xắt thành từng lát mỏng
  • Đắp lát mướp đắng lên da mặt
  • Rửa sạch sau 20 – 30 phút
  • Áp dụng 3 lần/tuần
  1. Trị nám da bằng dầu dừa
  • Massage da mặt bằng dầu dừa trong 20 phút rồi rửa sạch mặt, áp dụng hàng ngày
  • Hoặc, trộn dầu dừa với đường nâu rồi dùng để tẩy da chết 2 lần/tuần
  1. Trị nám da bằng nha đam
  • Cho gel nha đam và lượng nước vo gạo vừa đủ vào máy xay rồi xay nhuyễn
  • Đắp hỗn hợp này lên da mặt, massage nhẹ nhàng trong 2 phút rồi để qua đêm
  • Rửa sạch mặt sau khi ngủ dậy
  • Áp dụng 3 lần/tuần

Khi áp dụng những phương pháp trị nám mảng tại nhà, chị em cần lưu ý những điều sau:

Một số ưu - nhược điểm của phương pháp trị nám mảng tại nhà
Một số ưu – nhược điểm của phương pháp trị nám mảng tại nhà
  • Lựa chọn nguyên liệu sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh
  • Chỉ áp dụng với nám nhẹ, mới chớm
  • Cần phải kết hợp với việc bảo vệ da kỹ lưỡng khi đi ra ngoài, như dùng kem chống nắng, che chắn cẩn thận…
  • Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, sinh hoạt điều độ…
  • Uống nhiều nước

Trị nám theo Tây y

Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ thường khuyên nên áp dụng kết hợp nhiều phương pháp trị nám mảng khác nhau, bao gồm: Chống nắng, dùng kem trị nám, tẩy tế bào da chết, sử dụng chất chống oxy hóa, áp dụng quy trình tái tạo bề mặt…

Các loại kem trị nám mảng phổ biến là:

  • Hydroquinone
  • Corticosteroid và tretinoin
  • Kết hợp hydroquinone, corticosteroid và tretinoin
  • Axit azelaic
  • Axit kojic
  • Niacinamide

Kiên trì sử dụng kem trị nám trong thời gian dài và theo đúng liệu trình có thể giúp ích nhiều cho nám mảng mức độ nhẹ tới vừa. Tuy nhiên, lạm dụng kem trị nám có thể dẫn tới nhiều hệ lụy, như kích ứng da, mòn da…

Cần cân nhắc kỹ trước khi áp dụng các loại mỹ phẩm, kem bôi trị nám mảng
Cần cân nhắc kỹ trước khi áp dụng các loại mỹ phẩm, kem bôi trị nám mảng

Với một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định dùng axit tranexamic dạng uống (chất cầm máu ức chế plasmin) ở liều 250mg, 2 lần/ngày. Mặc dù giúp trị nám khá nhanh, nhưng phương pháp này tiềm ẩn nguy cơ hình thành huyết khối (cục máu đông) và không thể trị nám dứt điểm.

Nếu các phương pháp trên không mang lại hiệu quả như ý muốn, bác sĩ da liễu có thể đề nghị áp dụng các thủ thuật:

Siêu mài mòn da/microdermabrasion

  • Lột da hóa học
  • Điều trị bằng laser
  • Liệu pháp ánh sáng
  • Lăn kim trị nám

Ưu điểm của phương pháp điều trị nám công nghệ cao là hiệu quả nhanh chóng. Tuy nhiên, chúng có giá thành khá cao và không đảm bảo trị nám dứt điểm. Sau khi trị nám, bạn có thể sẽ phải đối mặt nguy cơ tái phát nám cao và một số phản ứng phụ như: Da kích ứng, tăng sắc tố sau viêm, nhiễm trùng, sẹo…

Cách phòng chống nám da

Vì nám bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, bao gồm cả nội tiết tố và gene di truyền, nên rất khó để ngăn ngừa phát triển tình trạng này. Tuy nhiên, vẫn có nhiều cách giúp ngăn ngừa nám da lan rộng và sẫm màu hơn. Trong đó, bảo vệ da khỏi tác hại của ánh sáng mặt trời là điều nên làm đầu tiên.

  • Dùng kem chống nắng: Chọn kem chống nắng phổ rộng (có thể ngăn chặn được cả tia UVA và UVB), có chỉ số SPF hơn 30, chứa titan(IV) oxit hoặc kẽm oxit.
  • Dùng quần áo, phụ kiện bảo hộ: Đeo kính râm, đội mũ rộng vành, che ô, mặc quần áo chống tia UV…
  • Thay đổi thói quen: Tránh ra ngoài trời lúc nắng cao điểm (từ 10 giờ sáng tới 3 giờ chiều), nên hoạt động trong bóng râm và uống nhiều nước khi ra ngoài trời.

Tóm lại, nám mảng là một mối quan tâm về thẩm mỹ hơn là về y tế. Các biện pháp điều trị nói trên có thể cải thiện tình trạng nám mảng và các phương pháp ngăn ngừa là điều cần thiết giúp bạn luôn sở hữu làn da tỏa sáng. Hãy tham vấn chuyên gia da liễu nếu bạn lo lắng về những mảng da sẫm màu hoặc nghi ngờ sự đổi màu da có liên quan tới các vấn đề sức khỏe đáng lưu ý hơn.

Ngày đăng: 13/09/2022 - Cập nhật lúc 5:17 pm , 28/06/2024
Chuyên khoa
Bệnh học liên quan
Xem thêm
Điều trị tham khảo
Dinh dưỡng tham khảo
Bài thuốc tham khảo
    Triệu chứng tham khảo
    Chuyên gia
    • Thạc sĩ
    • Da liễu
    • Hơn 20 năm
    • Bệnh viện Da liễu Trung ương

    Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Nhàn có nhiều năm kinh nghiệm trong giải quyết các vấn đề da liễu cho phụ nữ và trẻ nhỏ. Nhiều bệnh nhân tỏ ra yêu mến và nhận xét bác sĩ Nhàn có thái độ chăm sóc, khám chữa bệnh tận tâm, luôn niềm nở và nhẹ nhàng…

    Xem tiếp
    • Tiến sĩ, Phó giáo sư
    • Da liễu
    • Hơn 30 năm
    • Bệnh viện Da liễu Trung ương

    Bác sĩ Trần Lan Anh là một trong những bác sĩ có nhiều kinh nghiệm khám chữa trong Ngành Da liễu Việt Nam. Trong thời gian công tác, bác sĩ Lan đã có nhiều cống hiến trong việc đào tạo cán bộ và điều trị cứu chữa cho người bệnh. Vì vậy bác sĩ Lan được trao nhiều bằng khen, phần thưởng danh giá và được nhiều người yêu mến.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • Bác sĩ, Tiến sĩ
    • Da liễu
    • Hơn 30 năm
    • Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

    Bác sĩ Châu Văn Trở có một sự quan tâm đặc biệt dành cho chuyên khoa da liễu. Chính vì vậy ông đã nỗ lực và quyết tâm để chinh phục lĩnh vực này. Hiện nay bác sĩ Châu Văn Trở đã hoàn thành khóa đào tạo cao cấp Tiến sĩ Y khoa, chuyên ngành Da liễu. Những nỗ lực tích lũy kiến thức và kỹ năng chuyên môn đã giúp bác sĩ Trở có khả năng khám,  điều trị nhiều vấn đề và bệnh lý da liễu, chăm sóc da và thẩm mỹ da cho người bệnh.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • Bác sĩ
    • Da liễu
    • Hơn 10 năm
    • Bệnh viện Da liễu Trung ương

    Bác sĩ Thành đã lớn tuổi và luôn thực hiện công việc khám chữa bệnh trong ngành da liễu nên có nhiều kinh nghiệm trong nghề. Bác sĩ đã chữa trị khỏi cho nhiều người bị mắc các bệnh da liễu khó chữa như viêm da cơ địa, bệnh dị ứng da, mụn nhọt. Bên cạnh đó bác sĩ Thành cũng chữa trị thành công các chứng bệnh da liễu khác như rôm sảy, mụn trứng cá, nám, tàn nhang, da nhờn, mề đay...

    Xem tiếp
    • Bác sĩ
    • Da liễu
    • Hơn 20 năm
    • Bệnh viện Da liễu Trung ương

    Bác sĩ Phạm Hồng Lãnh có nhiều năm kinh nghiệm trong chữa trị các bệnh về da liễu. Trong quá trình công tác, bác sĩ Lãnh luôn cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu về da liễu và cách chữa trị bệnh nhằm mang lại hiệu quả và sự an toàn cho người bệnh. Nhờ vậy bác sĩ Lãnh đã tìm ra phương pháp diều trị bệnh lý về da, nhất là nám và tàn nhang bằng sinh học.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • Bác sĩ, Bác sĩ chuyên khoa II, Tiến sĩ
    • Đa khoa, Y học cổ truyền
    • Hơn 30 năm
    • Nhất Nam Y Viện

    Bác sĩ  Vân Anh có nền tảng kiến thức và chuyên môn cao. Bác sĩ đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân mắc phải chứng bệnh về sỏi, mất ngủ, nam khoa, xương khớp, tiêu hóa, da liễu, tai – mũi – họng, bệnh tự kỷ, dị ứng, các bệnh về thần kinh, ...

    Xem tiếp
    Cơ Sở Y Tế
    Chính thức
    • Cơ sở 1: Số 79B Nguyễn Khuyến - Văn Miếu - Đống Đa - Hà Nội. Cơ sở 2: Số 20 Bế Văn Đàn - Hà Đông - Hà Nội. Cơ sở 3: Xã Đông Yên - Huyện Quốc Oai - Hà Nội
    • Da liễu
    • Bệnh viện công lập

    Bệnh viện Da liễu Hà Nội là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành Da liễu của Thành phố, với chức năng khám chữa bệnh cho bệnh nhân da liễu.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • số 4 đường Núi Thành, phường 13, quận Tân Bình, TP. HCM
    • Đa khoa
    • Bệnh viện tư nhân

    Bệnh viện Mỹ Đức được thành lập năm 2012, với chức năng chính là khám chữa và chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ, trẻ nhỏ, điều trị vô sinh - hiếm muộn.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • 800 giường bệnh
    • 314 đường Nguyễn Trãi, Phường 8, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
    • Đa khoa
    • Bệnh viện công lập

    Bệnh viện Nguyễn Trãi có tiền thân là Y Viện Phước Kiến do một cộng đồng người Hoa thành lập vào năm 1909, chuyên điều trị bệnh theo Đông y.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • Quốc lộ 22 - Ấp Chợ , Xã Tân Phú Trung, Huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh
    • Đa khoa
    • Bệnh viện tư nhân

    Bệnh viện Xuyên Á được thành lập vào năm 2012 với ý tưởng ban đầu là Công ty Cổ phần Đầu tư Bệnh viện Xuyên Á.

    Xem tiếp
    Chính thức
    • 600 giường bệnh
    • số 12 Chu Văn An, phường Điện Biên, quận Ba Đình, Thành Phố Hà Nội
    • Đa khoa
    • Bệnh viện công lập

    Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn là bệnh viện hạn 1 của Thành phố Hà Nội, quy mô 600 giường bệnh, 45 khoa/ phòng, hơn 1000 cán bộ nhân viên và 7 chuyên khoa đầu ngành

    Xem tiếp
    Chính thức
    • 800 giường bệnh
    • số 29, Đường Phú Châu, Khu Phố 5, Phường Tam Phú, Quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
    • Đa khoa
    • Bệnh viện công lập

    Bệnh viện Thủ Đức được thành lập năm 2007 trên cơ sở tách ra từ Trung tâm Y tế Quận Thủ Đức.

    Xem tiếp