Bệnh ghẻ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả hiện nay

Bệnh ghẻ là căn bệnh ngoài da phổ biến mà nhiều người mắc phải, nhất là khi thời tiết ẩm ướt, điều kiện vệ sinh kém, nguồn nước ô nhiễm. Vậy bệnh ghẻ là gì? Đâu là nguyên nhân chính gây ra bệnh và các biểu hiện, triệu chứng của bệnh như thế nào?

Bệnh ghẻ là gì? Cái ghẻ là gì?

Bệnh ghẻ là gì? Đó là tình trạng ngứa ngáy do một loại rệp nhỏ sarcoptes scabiei gây ra. Sau khi bám dính vào bề mặt da, rệp sẽ chui sâu vào trong để đẻ trứng làm cho vùng da đó ngứa ngáy dữ dội. Càng về đêm tình trạng ngứa sẽ càng trở nên tồi tệ hơn làm bạn gãi nhiều hơn, sau đó là dấu hiệu lở loét, viêm nhiễm da mà rệp mang lại. Nguy hiểm hơn, rệp sarcoptes scabiei có thể tồn tại trên da đến 2 tháng khiến bệnh lây lan rộng khắp cơ thể.

Cái ghẻ chính là tên gọi khác của rệp sarcoptes scabiei. Đây là loài động vật chân đốt có kích thước cơ thể rất nhỏ, chuyên “đào hang” để sống ký sinh trên da người và động vật, gây bệnh ghẻ. Bất kỳ con người hay động vật nào cũng đều là đối tượng tấn công của loài ký sinh phiền toái này.

Bệnh ghẻ có thể lây lan ở bất cứ đâu trên cơ thể con người
Bệnh ghẻ có thể lây lan ở bất cứ đâu trên cơ thể con người

Khi cái ghẻ đã trú ngụ trên cơ thể người chúng sẽ đẻ trứng, ấu trùng nở sau 3 đến 10 ngày và di chuyển trên da, sau một thời gian phát triển sẽ thành nhộng và cuối cùng là cái ghẻ. Chúng sinh nở rất nhanh tạo thành một vòng tuần hoàn khó để tiêu diệt tận gốc.

Bệnh ghẻ có thể lây cho người khác do con ghẻ trực tiếp bò từ người bệnh sang hoặc do trứng nở thành con ghẻ. Chính vì thế, nếu trong gia đình hoặc khu tập thể có một người bị bệnh sẽ dễ dàng lây lan sang các thành viên còn lại.

Nguyên nhân gây bệnh ghẻ

Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh ghẻ là do sự ký sinh của loài rệp sarcoptes scabiei – một loài rất nhỏ có 8 chân mà mắt thường không thể nhìn thấy được.

Sự sinh sôi của cái ghẻ và sự tác động của những con ve (rệp con), trứng và chất thải của chúng đã kích hoạt hệ miễn dịch trên cơ thể gây ra các triệu chứng ngứa rát nổi ban đỏ. Chúng đẻ từ 2 – 3 trứng/ngày và đẻ liên tục trong 4 – 6 tuần liền khiến số lượng rệp tăng lên “chóng mặt” gây hại cho da người bệnh.

Ngoài lý do trên các nguyên nhân gây nên bệnh ghẻ còn là:

  • Vào mùa mưa bão, nguồn nước ô nhiễm khiến các vi khuẩn và ký sinh trùng phát triển mạnh, trong đó có ký sinh trùng Sarcoptes Scabiei gây nên bệnh ghẻ. Nếu phải tiếp xúc liên tục với chúng như lội nước, đi giày ướt… thì nguy cơ bị ghẻ là rất cao.
  • Vệ sinh cơ thể kém: Việc lười tắm gội thường xuyên, cơ thể bốc mùi, mồ hôi ẩm ướt là môi trường thuận lợi cho mọi vi khuẩn gây hại phát triển trong đó có bệnh ghẻ.
  • Bệnh ghẻ cũng là một trong những loại bệnh nằm trong nhóm các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.
  • Bơi lội, tập thể dục chỗ đông người: Những bể bơi công cộng, phòng tập gym luôn là những chỗ tiềm ẩn nhiều bệnh lây nhiễm về da liễu. Tình trạng tắm ở bể bơi hay tắm ở nguồn nước ô nhiễm làm cho cái ghẻ bám dính vào cơ thể và lây lan bệnh cho con người.

Triệu chứng của bệnh ghẻ

Với những người mới lần đầu bị bệnh ghẻ sẽ không có bất kỳ biểu hiện nào trong khoảng 2 tuần đầu tiên. Còn đối với những ai đã từng bị ghẻ và bị tái phát trở lại thì triệu trứng bệnh ghẻ sẽ là ngứa dữ dội sẽ lặp lại ngay khi cái ghẻ bắt đầu xâm nhập vào da.

Hình ảnh miêu tả quá trình ghẻ đẻ trứng trên da người
Hình ảnh miêu tả quá trình ghẻ đẻ trứng trên da người

Sở dĩ có sự khác biệt này là do người lần đầu bị ghẻ cơ thể sẽ chưa có sự phản ứng lại ngay lập tức (hay còn gọi là sự nhạy cảm) nên chưa thấy ngứa. Điều đó lý giải tại sao một số bệnh nhân có nhiễm vi khuẩn gây ghẻ nhưng hoàn toàn không có cảm giác ngứa ngáy.

Tiếp theo bệnh nhân sẽ thấy xuất hiện những mụn nước nhỏ ở vùng kẽ tay, các nếp gấp bàn tay, ngón tay, vùng háng, vùng thắt lưng… hay bất kỳ chỗ nào trên cơ thể. Tình trạng ngứa trở nên tồi tệ hơn khi đêm xuống do cái ghẻ hoạt động nhiều.

Đối với người lớn bệnh ghẻ còn lây nhiễm ở vùng sinh dục nếu có quan hệ tình dục với người bị ghẻ còn trẻ em thường bị ghẻ nước ở tay, chân do sự hiếu động và nghịch ngợm đất cát vô tình nhiễm rệp gây bệnh.

Người bệnh sẽ có cảm giác ngứa liên tục, nếu gãi nhiều có thể gây nhiễm trùng lở loét trên da. Vậy nên cần điều trị bệnh dứt điểm trước khi cái ghẻ gây ra những hậu quả nặng nề hơn cho cơ thể của bạn.

Cách điều trị bệnh ghẻ hiệu quả, an toàn

Để điều trị được bệnh ghẻ đầu tiên bác sĩ cần tiến hành chẩn đoán để tìm thấy cái ghẻ. Những phương pháp chẩn đoán bệnh hiện nay đó là: Soi tìm dưới kính hiển vi, sử dụng dermoscopy, sử dụng phản ứng khuếch đại chuỗi polymerase để tìm ghẻ từ vảy da…

Tuy nhiên, có một sự thật đó là không phải cứ tiến hành xét nghiệm là sẽ tìm ra cái ghẻ hoặc các sẩn phẩm của chúng. Do vậy bác sĩ sẽ dựa vào đặc điểm lâm sàng hoặc tính chất dịch tễ để đưa ra kết quả chẩn đoán cuối cùng.

Hiện nay, có nhiều cách chữa bệnh ghẻ với những mức độ hiệu quả khác nhau. Bác sĩ sẽ dựa vào mức độ bệnh để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp và tốt nhất.

1. Điều trị bệnh ghẻ bằng phương pháp Tây y

Muốn trị được bệnh ghẻ nhanh chóng bạn phải sử dụng những phương pháp tiêu diệt được rệp đồng thời sử dụng thuốc đúng cách đúng liều lượng. Bạn có thể sử dụng lưu huỳnh, dung dịch Polysulfur calcium, Benzyl benzoat (biệt dược Ascabiol), D.E.P (tức Dietyl phtalat): dùng dạng thuốc mỡ, Gamma hexaclorocyclohexan: (Lindana Crème, Elénol, Scabecid),  Crotamiton 10% (Eurax): có thêm tác dụng chống ngứa.

Ngoài ra, bạn có thể dùng thêm kháng sinh và những thuốc có công dụng giảm ngứa rát, thuốc chống nhiễm trùng để bảo vệ làn da giúp da phục hồi nhanh chóng.

Vòng đời tuần hoàn của cái ghẻ trên vật chủ
Vòng đời tuần hoàn của cái ghẻ trên vật chủ

2. Điều trị bệnh ghẻ bằng thuốc nam, Đông y

Bên cạnh các điều trị bệnh ghẻ bằng thuốc Tây y thì những bài thuốc nam, thuốc đông y vẫn có hiệu quả rất tốt cho bạn nếu muốn “tống khứ” cái ghẻ khó chịu này.

Với thuốc nam: Sử dụng lá mướp, lá bạch đàn, lá đào: do thành phần dưỡng chất trong những loại lá này đều có tính kháng khuẩn, tiêu diệt ký sinh trùng, ức chế vi khuẩn gây bệnh nên chúng hỗ trợ điều trị bệnh ghẻ rất nhanh chóng.

Với thuốc Đông y: Hãy lựa chọn những nguyên liệu: Thương truật, Phòng phong, Kinh giới, Khổ sâm, Mộc thông, Đương quy, Ngưu bàng tử, Sinh địa, Thạch cao, Cam thảo, Thuyền thoái (tùy vào mức độ bệnh mà liều lượng thuốc khác nhau).

Những bài thuốc nam, Đông y có nhiều ưu điểm như lành tính, không có tác dụng phụ dù điều trị lâu dài. Bên cạnh đó, nguyên liệu của những bài thuốc này rất dễ kiếm, công đoạn thực hiện dễ dàng. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người, thời gian điều trị lâu.

Lưu ý trong chăm sóc, phòng tránh bệnh ghẻ

Bệnh ghẻ không khó chữa trị nếu người bệnh điều trị đúng cách, sử dụng đúng thuốc với tình trạng bệnh của mình. Bên cạnh việc áp dụng và tuân thủ cách điều trị mà bác sĩ đưa ra người bệnh nên lưu ý những vấn đề sau đây để vừa hỗ trợ điều trị vừa phòng tránh bệnh hiệu quả:

  • Chú ý theo dõi cơ thể thường xuyên để phát hiện và điều trị sớm, bệnh sẽ chóng khỏi và ít lây lan. Không gãi, không tự ý dùng các loại thuốc bôi nếu không có sự hướng dẫn chi tiết của bác sĩ chuyên khoa da liễu.
  • Trước khi định áp dụng phương pháp nào để trị bệnh ghẻ cũng cần phải hỏi ý kiến của bác sĩ xem có phù hợp hay không.
  • Quần áo, mùng, mền, chiếu, gối nên được giặt tẩy thường xuyên để tránh nấm mốc gây bệnh về da. Người bệnh cũng có thể nhúng nước sôi, phơi nắng cho thật khô, ủi nóng trước khi mặc quần áo hay sử dụng. Việc này giúp diệt hết cái ghẻ và trứng, đề phòng tái nhiễm hoặc lây lan bệnh rộng hơn.
Bệnh ghẻ gây ngứa ngáy khó chịu ở người
Bệnh ghẻ gây ngứa ngáy khó chịu ở người vì vậy cần điều trị dứt điểm
  • Tránh dùng chung quần áo và các vật dụng cá nhân với người khác đặc biệt là người đang mắc bệnh để tránh lây bệnh hoặc tái phát bệnh trở lại.
  • Phải điều trị đồng thời cho tất cả mọi người nếu cùng bị nhiễm bệnh… nhằm tránh tình trạng lây nhiễm lẫn nhau.
  • Không tập trung chỗ đông người, không tắm gội ở những bể bơi công cộng, sử dụng nhà tắm, nhà vệ sinh chung ở những nơi như phòng tập thể dục, phòng tập gym vì nơi đây tiềm ẩn rất nhiều bệnh dịch trong đó có bệnh ghẻ.
  • Bắt buộc điều trị lại theo đúng phương pháp nếu bệnh quay trở lại.

Trên đây là một số thông tin về bệnh ghẻ mà chúng tôi muốn chia sẻ với bạn. Hãy luôn đề phòng và chăm sóc cơ thể cẩn thận khi mắc bệnh cũng như trong quá trình điều trị bệnh. Nếu gặp bất kỳ khó khăn hay dấu hiệu bất thường nào trên cơ thể khi dùng thuốc chữa ghẻ hãy đến gặp ngay các bác sĩ chuyên khoa để sớm xử lý kịp thời tránh gây ra những hậu quả đáng tiếc cho sức khỏe của bạn.

Ngày đăng: 24/04/2019 - Cập nhật lúc 3:46 pm , 18/06/2019
Nguồn tham khảo
Tiến sĩ, bác sĩ CKII Nguyễn Thị Vân Anh, Nguyên Trưởng khoa Nội - Bệnh viện YHCT Trung Ương. Với hơn 30 kinh nghiệm làm việc và công tác tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương. Trong suốt 30 năm công tác, nghiên cứu bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh đã có đề tài nghiên cứu về “phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc” được giới chuyên môn ghi nhận và đánh giá cao. Phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc tập trung phát huy ưu điểm của châm cứu và vật lý trị liệu trong trị bệnh. Đồng thời khẳng định giá trị của YHCT dân tộc, đưa châm cứu vào trị bệnh một cách bài bản và khoa học. Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh cũng thường xuyên xuất trong các chương trình tư vấn sức khỏe, gặp gỡ thầy thuốc nổi tiếng trên truyền hình, đài tiếng nói Việt Nam, kênh kiến thức sức khỏe của Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc…
Thông tin chi tiết: Tiến sĩ. Bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh
Về tác giả