Chăm sóc sau sinh mổ và những lưu ý quan trọng mẹ cần biết để sớm phục hồi

Chăm sóc sau sinh mổ là quá trình không hề đơn giản. Bởi người mẹ vừa trải qua cuộc phẫu thuật lớn, cần khoảng một thời gian ít nhất từ 2 – 4 tuần để hồi phục vết thương. Hơn nữa, nhu cầu về dinh dưỡng sau sinh cũng cao hơn nhiều so với lúc mang thai. Do vậy, các mẹ phải đặc biệt lưu tâm đến vấn đề chăm sóc, kiêng cữ và dinh dưỡng sau sinh để hồi phục nhanh hơn.

Chăm sóc sau sinh mổ về sức khỏe như nào?

Nhiều mẹ bỉm sữa sau sinh thường dành quá nhiều thời gian để chăm sóc cho bé mà quên mất rằng bản thân cũng đang rất cần sự chăm  sóc chu đáo. Khoảng thời gian sau sinh, cơ thể mẹ sẽ có những thay đổi nhất định bao gồm: Bắt đầu quá trình tự chữa lành và loại bỏ lượng nước dư thừa; tử cung sẽ co lại về kích thước ban đầu; thay đổi nội tiết tố và điều chỉnh cảm xúc.

Với tất cả những thay đổi này, 6 tuần đầu tiên được coi là khoảng thời gian áp lực và căng thẳng nhất với các mẹ. Do đó, các mẹ rất cần sự quan tâm chăm sóc. Các biện pháp giúp chăm sóc sau sinh gồm có:

Sử dụng các biện pháp giảm đau

Sau sinh mổ, có thể các mẹ sẽ cảm thấy đau và khó chịu khi vận động. Để đẩy lùi các cơn đau này, hãy làm theo lời khuyên của bác sĩ trong việc dùng thuốc giảm đau. Một số lưu ý gồm có:

  • Ghi lại thời điểm uống thuốc giảm đau, đó là thuốc gì, đã uống bao nhiêu viên. Ngoài ra cần chú ý tới khoảng thời gian giữa các lần uống thuốc.  
  • Không nên sử dụng một loại thuốc giảm đau duy nhất mà nên thay đổi nhiều loại khác nhau.
  • Sử dụng túi nước đá để giảm đau vết mổ (chỉ chườm đá trong 20-30 phút mỗi lần).
  • Dùng khăn ấm chườm để giảm đau.
  • Giữ bình tĩnh bởi việc phục hồi cần có thời gian, khi cảm thấy đau đớn, mệt mỏi, hãy nghỉ ngơi và làm mọi thứ chậm lại, không nên vội vàng.

Chăm sóc vết mổ sau sinh

Các mẹ cũng cần chú ý chăm sóc vết mổ sau sinh cẩn thận bởi nếu không chú ý vết mổ rất dễ bị tổn thương, viêm nhiễm và ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe. Một số lời khuyên chăm sóc sau sinh mổ cho các bạn gồm có:

  • Không nên bịt kín vết mổ (tránh để quần áo chạm vào vết mổ).
Cần chăm sóc sau sinh mổ về mặt thể chất cho mẹ
Cần chăm sóc sau sinh mổ về mặt thể chất cho mẹ
  • Giữ vết mổ sạch sẽ và khô ráo. Các mẹ có thể rửa vết thương bằng vòi hoa sen nhưng nên dùng nước ấm và cần lau khô nhẹ nhàng ngay sau khi rửa vết thương.
  • Một số vết mổ được bao phủ bởi da bụng và mỡ. Điều này có thể khiến vết thương lâu khô miệng hơn. Trong trường hợp này, hãy thử nằm ngửa nhằm làm căng da bụng một chút để vết mổ có thể hô hấp được dễ dàng.
  • Quan sát vết mổ thường xuyên hoặc nhờ người thân kiểm tra hộ nhằm theo dõi tình trạng của vết mổ. Nếu thấy rỉ nước, chảy máu, tăng vết bầm tím, hoặc đỏ, hãy liên hệ ngay với bác sĩ.
  • Nếu dùng kim bấm khâu vết mổ,  cần trở lại bệnh viện để tiến hành tháo ghim khi vết thương đã lành.
  • Tránh để vết mổ chày máu, khi chảy máu cần cầm máu ngay lập tức.

* Lưu ý: Từ 2 – 4 ngày sau khi sinh, máu sẽ chảy ít hơn lúc mới mổ nhưng có thể ra nhiều nước hơn và có màu hồng hơn. Khoảng 10 ngày sau khi sinh, máu chảy giảm dần, máu có thể mang màu hơi hồng, vết mổ chú yếu ra nước là chính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các mẹ cần chú ý nếu lượng máu chảy tăng lên và xuất hiện cục máu đông, hãy liên hệ ngay với bác sĩ.

Chăm sóc vùng đáy chậu

Một số bà mẹ có kế hoạch sinh mổ từ trước và không cần trải qua quá trình chuyển dạ trước phẫu thuật. Nhưng cũng có những người do không sinh thường được nên mới phải chuyển sang sinh mổ khẩn cấp. Nếu thuộc trường hợp không thể sinh thường mà phải chuyển sang sinh mổ, các mẹ sẽ cảm thấy đau đớn ở 2 khu vực là tầng sinh môn và bụng. Trong trường hợp này cách chăm sóc sau sinh mổ cũng cần được chú ý hơn. Lưu ý:

  • Dùng thuốc làm mềm phân.
  • Thay đổi băng vệ sinh 1-2 giờ/lần.
  • Sử dụng một túi nước đá nhỏ để giảm đau đáy chậu (từ 20 – 30 phút). Có thể dùng tã của em bé rồi cắt một lỗ gần đỉnh tã sau đó nhét đá viên vào trong. Đặt tã mở ở phần hậu môn. Việc này giúp hấp thụ máu và giảm đau hiệu quả.
  • Nếu cần phải khâu, các bác sĩ sẽ dùng chỉ tự tiêu, do vậy các mẹ không cần cắt chỉ. Khi vết thương lành, chỉ tự tiêu sẽ tuột ra, các mẹ có thể cảm thấy một chuỗi hoặc nhiều sợi nhỏ màu đen trong đồ lót. Do vậy, đừng quá lo lắng khi gặp tình trạng này.
  • Khi đi vệ sinh, nên lau từ trước ra sau. Nếu lau từ sau ra trước có thể làm tăng khả năng bị nhiễm trùng đường tiết niệu cũng như nhiễm trùng âm đạo hoặc tử cung vì phân mang rất nhiều vi khuẩn.
  • Nếu nhận thấy mùi hôi hoặc dịch tiết màu đỏ hãy gọi cho bác sĩ, đây có thể là dấu hiệu bị nhiễm trùng.

Tập thể dục nhẹ nhàng

Sau khi sinh mổ, để sớm hồi phục các mẹ nên vận động nhẹ nhàng. Mức độ vận động sẽ tăng từ từ kể từ tuần thứ 1 tới tuần thứ 6 sau mổ. Sau 6 – 8 tuần, các mẹ có thể tiếp tục các hoạt động bình thường. Nếu bất kỳ hoạt động nào khiến mẹ cảm thấy đau hoặc chảy máu, hãy dừng lại và nghỉ ngơi.

Chế độ ăn uống và dinh dưỡng

Chăm sóc sau sinh mổ cũng cần chú ý tới chế độ ăn uống. Một chế độ uống đầy đủ dinh dưỡng có thể giúp bạn sớm hồi phục hơn. Một số lời khuyên gồm có:

  • Ăn các bữa nhỏ hơn, ưu tiên các thực phẩm lành mạnh.
  • Ăn thực phẩm có nhiều chất xơ để thúc đẩy nhu động ruột co bóp dễ dàng hơn.
  • Tránh các thực phẩm dễ gây đầy bụng, vì điều này có thể làm tăng thêm sự khó chịu của vết mổ bụng và gây co thắt tử cung.
  • Uống nhiều nước khoảng 2 lít mỗi ngày như được khuyến cáo.

Chăm sóc tình cảm và sức khỏe tinh thần

Sức khỏe tinh thần cũng đóng vai trò quan trọng giúp các mẹ sớm hồi phục. Tâm trạng lên xuống thất thường là tình trạng phổ biến ở các mẹ sau sinh. Trầm cảm sau sinh không phải là hiếm. Nếu các mẹ cảm thấy thấp thỏm, buồn bã, chán nản, có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé hãy gọi cho bác sĩ và nhờ sự giúp đỡ ngay lập tức.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho mẹ sau sinh cũng quan trọng
Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho mẹ sau sinh cũng quan trọng

Để chăm sóc sau sinh mổ, hãy làm cho bản thân cảm thấy vui vẻ, thư thái. Hãy cố gắng đi bộ ngắn bên ngoài, đọc sách, nghe nhạc hoặc thực hiện một hoạt động khác chỉ dành cho bản thân ít nhất một lần mỗi ngày.

Một số lưu ý sau khi sinh mổ

Những điều nên làm và không nên

Khi chăm sóc sau sinh mổ, bạn cũng cần chú ý một số điều nên làm và không nên làm sau đây

Nên làm:

  • Uống nhiều nước.
  • Ăn uống lành mạnh.
  • Không quan quan hệ sớm
  • Không đặt bất cứ thứ gì vào âm đạo như tampon hoặc thụt rửa trong ít nhất sáu tuần sau khi sinh.
  • Giữ nhiệt độ cơ thể ổn định, tránh để cơ thể lạnh hoặc sốt.

Không nên làm

  • Ngâm mình trong bồn tắm. Điều này sẽ rất dễ chịu nhưng nó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Do vậy nên tránh tắm bồn tắm trong 6 tuần đầu sau sinh.
  • Không ngủ trưa
  • Tham gia các hoạt động vận động mạnh hoặc đi lại nhiều.
  • Ăn thức ăn nhanh

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ?

Thông thường, các bác sĩ sẽ đặt lịch hẹn sau 6 tuần kể từ lúc sinh mổ. Nhưng nếu gặp phải bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào sau đây, hãy gọi cho bác sĩ ngay mà không cần chờ tới lịch khám lại.

Gặp bác sĩ khi có các dấu hiệu bất thường
Gặp bác sĩ khi có các dấu hiệu bất thường
  • Bị chảy nhiều máu hoặc cục máu đông từ âm đạo
  • Dịch tiết âm đạo có màu hoặc có mùi hôi khó chịu
  • Chảy máu hoặc mủ từ vết mổ ở bụng
  • Vết mổ bị rách
  • Không kiểm soát được cơn đau dù dùng thuốc giảm đau
  • Bị sốt
  • Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé hoặc đang bị trầm cảm.

Hy vọng những thông tin trên đây có thể hữu ích với bạn trong việc chăm sóc sau sinh mổ. Chỉ cần chú ý một chút bạn có thể sớm hồi phục hơn.

Ngày đăng: 29/05/2019 - Cập nhật lúc 4:21 am , 19/07/2019
Nguồn tham khảo

Bình luận

*
*

Trần Diệp Anh

Biên tập viên
Miss Trần Diệp Anh tốt nghiệp Học viện Ngoại Giao, đã từng làm biên tập tại các trang tin điện tử, website chuyên về sức khỏe và tìm hiểu chuyên sâu về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe mẹ và bé. Miss Diệp Anh giữ nhiệm vụ là Biên tập viên, chuyên viết bài mảng nội dung sức khỏe mẹ và bé trên wikibacsi.com. Với các bài viết được biên tập từ nguồn uy tín, chuyên khoa nước ngoài và phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực này.
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc