Chăm sóc mẹ và bé sau sinh: Những điểm mẹ cần chú ý

Quá trình mang thai và sinh con gây ra những căng thẳng về thể chất lẫn tinh thần cho cả mẹ và trẻ sơ sinh. Do vậy cần có cách chăm sóc mẹ và bé sau sinh hợp lý để cả hai có sức khỏe tốt, bé đủ dinh dưỡng để phát triển, mẹ sớm trở lại trạng thái bình thường trước đó.

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh đối với cơ thể sản phụ

Sau khi sinh, những thay đổi về sinh lý cũng sẽ xảy ra, bao gồm giảm hormone thai kỳ và tăng hormone sản xuất sữa để tạo điều kiện cho con bú. Khoảng thời gian này, có thể mất tới 40 ngày. Đây cũng là thời điểm quan trọng đối với bất kỳ người mẹ và em bé nào mới sinh, cần được chăm sóc cả về thể chất và tinh thần. 

Thời gian mang thai và sinh nở cơ thể mẹ đã bị tổn thương và ảnh hưởng rất nhiều do đó, chăm sóc mẹ để phục hồi về sức khỏe và tâm lý là rất cần thiết. Giai đoạn sau khi sinh, là giai đoạn khá nhạy cảm với bà mẹ mới bởi vậy họ rất cần có sự hỗ trợ của gia đình và bạn bè.

Về vấn đề nghỉ ngơi

Mỗi trẻ sơ sinh sẽ có thời gian ngủ khác nhau, nhưng trung bình, các bé sẽ thức dậy sau 3 giờ ngủ. Do đó, để đảm người mẹ có thể chăm sóc bé bất cứ lúc nào bé thức, nghỉ ngơi đầy đủ là bước đầu tiên cần thực hiện tốt. Với những bà mẹ mới sinh, nên học cách ngủ cùng giấc với bé hoặc nhờ sự giúp đỡ của người thân, người giúp việc trông bé để mẹ có thể được nghỉ ngơi tốt nhất.

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh mẹ cần nghỉ ngơi đầy đủ
Chăm sóc mẹ và bé sau sinh mẹ cần nghỉ ngơi đầy đủ

Nếu có người hỗ trợ, người mẹ có thể ngủ theo đồng hồ sinh học của mình và sẽ cảm thấy bớt mệt mỏi hơn trong ngày. Ngoài ra, các mẹ nên ở gần con để giảm thiểu thời gian đi lại chăm sóc bé.

Về chế độ ăn uống

Sau khi sinh, người mẹ cần ăn uống tốt để cơ thể nhanh chóng phục hồi. Ăn kiêng ngay sau khi sinh không phải là một lựa chọn tốt bởi người mẹ cần có đủ dinh dưỡng để nuôi con. Hơn nữa, dinh dưỡng hợp lý cũng là cách giúp sản xuất sữa mẹ chất lượng cao. Do đó, để con có đủ sữa và được cung cấp đủ chất, người mẹ cần có chế độ ăn uống khoa học. Những thực phẩm những người mẹ nên ăn bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, protein, trái cây và rau quả…. Ngoài ra nên tránh các thực phẩm có nhiều chất béo và ít calo.

Về sức khỏe

Tập thể dục là cách rèn luyện sức khỏe rất tốt, nhưng với các mẹ bỉm sữa thì cần lưu ý không nên vận động quá sớm sau sinh, hãy bắt đầu tập luyện khi cơ thể đã ổn định và được bác sĩ cho phép. Thời gian đầu, hãy tập những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga sau đó tăng dần cường độ. Tập thể dục thường xuyên sẽ giúp giữ cho cơ thể của người mẹ có cân nặng phù hợp và cải thiện sức khỏe tinh thần tốt hơn.

Vấn đề về bầu sữa mẹ

Ngay những giờ sau sinh đầu tiên, mẹ nên cho bé ti ngay sau khi lau sạch đầu vú nhằm kích thích tuyến sữa tiết sữa. Các mẹ nên cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời. Lưu ý cho bé bú nhiều lần trong ngày.

Cần chú ý bầu sữa của mẹ sau sinh
Cần chú ý bầu sữa của mẹ sau sinh

Nếu việc tiết sữa bị tắc nên tích cực cho bé bú nhiều hơn để gọi sữa về. Các mẹ không nên vắt, bóp bởi nếu sai cách có thể gây vỡ tuyến, tia sữa. Cho trẻ bú cũng sẽ giúp tử cung người mẹ co bóp tốt, sớm trở lại kích thước bình thường. Đặc biệt, cho bé bú thường xuyên cũng giúp mẹ tạo trạng thái tinh thần phấn chấn, đồng thời gắn kết mẹ và con tốt hơn.

Vấn đề vệ sinh cá nhân

Sau sinh, người mẹ cũng cần chú ý việc vệ sinh thân thể. Nếu thấy sản dịch ra nhiều, cần vệ sinh âm đạo ít nhất 3 lần/ngày. Trong trường hợp thấy dịch có những dấu hiệu lạ, mùi hôi khó chịu cần báo ngay với bác sĩ để có biện pháp giải quyết kịp thời.

Khi vệ cá nhân, cần sử dụng nước ấm. Có thể sử dụng dung dịch vệ sinh sát khuẩn pha loãng. Sau khi rửa xong thì dùng khăn thấm lau khô. Ngoài ra cần chú ý đảm bảo nhà tắm kín gió. Đối với các mẹ đẻ mổ hay cắt tầng sinh môn, nên thận trọng với vết thương để tránh bung tuột mối chỉ.

Vấn đề về tinh thần

Người mẹ sau sinh có thể bị stress sau sinh do thay đổi thói quen sống, phải thức dậy liên tục vào ban đêm, hay có rất nhiều việc xảy ra mà bản thân chưa sẵn sàng chấp nhận. Ngoài ra, sự thay đổi hormone trong cơ thể khiến mẹ trở nên mệt mỏi, tính tình khó chịu, đôi lúc gắt gỏng vô cớ. Do vậy, cần chăm sóc cả về tinh thần cho họ bằng cách trò chuyện với họ thường xuyên hơn, an ủi, sẻ chia với họ tránh tình trạng các mẹ suy nghĩ nhiều dẫn tới trầm cảm.

Chăm sóc cho bé như thế nào?

Chăm sóc trẻ sơ sinh là điều khó khăn với các bà mẹ nhất là những người sinh lần đầu. Nhưng nếu biết cách chăm sóc bé sau sinh, mọi chuyện sẽ dễ dàng với bạn hơn.

Cách bế bé

Trẻ mới sinh thường yếu ớt và nhạy cảm, tuy nhiên, đừng ngại chạm vào bé. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy những em bé được bế 2 giờ mỗi ngày sẽ phát triển tốt hơn và khóc ít hơn. Một điểm các mẹ cần lưu ý đó là phần cổ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, do vậy, khi bế bé, các mẹ cần hết sức chú ý điều này. Cần nâng đầu bé cẩn thận và để bé tựa vào vai.

Cách thay tã

Lượng tã thay một ngày của bé có thể rất nhiều. Do vậy, các mẹ cần chuẩn bị nhiều tã lót để có thể thay thế thường xuyên. Khi thay tã, các thao tác của mẹ cần nhanh chóng tránh tình trạng bé bị lạnh. Nếu bé bị hăm khi mặc tã, mẹ có thể sử dụng phấn rôm cho bé. Việc này cũng giúp giữ cho khu vực tã của bé khô thoáng, giảm ma sát trên da, do đó cung cấp sự bảo vệ hoàn toàn.

Các dỗ bé khóc

Hầu hết các bé sẽ khóc trung bình 2 giờ một lần trong 3 tháng đầu sau khi sinh. Để bé thôi khóc, trước tiên hãy cố gắng xác định nguyên nhân khiến bé khó chịu bằng cách trả lời các câu hỏi: Bé có đói không?  Bé có lạnh không? Có phải bé cần thay tã? Đã đến giờ ngủ trưa chưa? Có phải bé bị kích thích quá mức bởi tiếng ồn, ánh sáng hoặc hoạt động?

Với những trường hợp này, các mẹo đơn giản giúp mẹ xử lý vấn để đó là bình tĩnh. Để giúp bé buồn ngủ hoặc bị kích thích quá mức thôi khóc, hãy bế bé trên vai đồng thời đung đưa nhẹ nhàng. Hát cho bé  nghe để trấn an bé đồng thời xoa lưng nhẹ nhàng cho bé.

Cách tắm cho bé

Việc tắm là một trong những công đoạn khó khăn nhất của các mẹ khi chăm sóc trẻ sơ sinh. Tắm cho bé cũng cần có những kỹ năng nhất định. Trước khi tắm, cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết xung quanh.

Cần chú ý khi tắm cho trẻ sơ sinh
Cần chú ý khi tắm cho trẻ sơ sinh

Nên sử dụng các sản phẩm tẩy rửa nhẹ nhàng cho trẻ. Nếu bé có nhiều tóc, phải gội đầu cho trẻ bằng dầu gội nhẹ nhàng hoặc với nước chanh. Khi gội cần chú ý phần thóp của bé bởi lúc này thóp vẫn còn yếu và có thể bị ảnh hưởng nếu các động tác mạnh.

Massage cho bé

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng mát xa có thể giúp trẻ thư giãn, cải thiện giấc ngủ và làm dịu chúng khi chúng bị kích thích. Bởi vậy, các mẹ nên massage khi có thể. Đây cũng là cách tuyệt vời để mẹ và bé gắn kết với nhau hơn

Cho bé ăn

Nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe đồng ý rằng sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Sữa mẹ không chỉ đủ dinh dưỡng mà còn giúp bé tăng sức đề kháng và bảo vệ bé khỏi sự “tấn công” từ các mầm bệnh. Tuy nhiên, nếu không thể cho bé bú bằng sữa mẹ do mẹ gặp các vấn đề y tế hoặc các trường hợp đặc biệt khác, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ nhi khoa về cách cho trẻ sơ sinh ăn hiệu quả nhất.

Chăm sóc giấc ngủ cho bé

Thời gian ngủ của bé cũng thay đổi dần khi bé lớn nhưng với trẻ sơ sinh, chúng ngủ hầu hết 24 giờ. Chúng có thể thức dậy thường xuyên vào cả ban ngày và ban đêm. Tuy nhiên, các mẹ cũng có thể bắt đầu phát triển thói quen đi ngủ cho bé từ sớm nhất là từ 6 đến 8 tuần. Khi em bé lớn hơn, chúng sẽ quen với thói quen ngủ ban đêm, giảm giấc ngủ trưa và ban ngày.

Hy vọng những hướng dẫn chăm sóc mẹ và bé sau sinh trên đây sẽ giúp ích cho bạn. Chăm sóc bé sau sinh có thể khiến nhiều bà mẹ mệt mỏi nhưng chỉ cần bạn cố gắng và thực hiện theo đúng phương pháp, mọi chuyện sẽ đơn giản hơn.

Ngày đăng: 29/09/2021 - Cập nhật lúc 3:12 pm , 05/10/2021
Nguồn tham khảo

Bình luận

*
*

Biên tập viên
Miss Trần Diệp Anh tốt nghiệp Học viện Ngoại Giao, đã từng làm biên tập tại các trang tin điện tử, website chuyên về sức khỏe và tìm hiểu chuyên sâu về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe mẹ và bé. Miss Diệp Anh giữ nhiệm vụ là Biên tập viên, chuyên viết bài mảng nội dung sức khỏe mẹ và bé trên wikibacsi.com. Với các bài viết được biên tập từ nguồn uy tín, chuyên khoa nước ngoài và phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực này.
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc