Vệ sinh sau sinh: Những lưu ý quan trọng mẹ bỉm sữa không nên bỏ qua

Vệ sinh sau sinh là một trong những bước chăm sóc quan trọng với các bà mẹ sau sinh. Khoảng 6 tuần sau sinh, các cơ quan trong cơ thể phụ nữ, nhất là cơ quan sinh dục sẽ dần hồi phục. Vì thế, cần phải được chăm sóc đặc biệt, theo dõi liên tục để tránh viêm nhiễm cũng như những căn bệnh thời kỳ hậu sản.

Vì sao cần vệ sinh sau sinh?

Sau sinh cơ thể người mẹ có những tổn thương nhất định nên rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập. Do vậy, việc vệ sinh sau sinh giúp bảo vệ các bà mẹ khỏi vi khuẩn, tránh viêm nhiễm cũng như sớm lại được sức khỏe ban đầu. Không ít bà mẹ do chưa có các vệ sinh sau sinh hợp lý dẫn tới các tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm như:

  • Viêm âm đạo: Tình trạng này do vi khuẩn, nấm, trùng roi Trichomonas gây ra. Bệnh sẽ khiến khí hư ra nhiều, vùng kín có mùi khó chịu, bị ngứa ngáy dữ dội; cảm giác đau rát khi quan hệ tình dục, tiểu buốt…
  • Viêm âm hộ: Đây là vấn đề xảy ra ngoài cơ quan sinh dục bị viêm nhiễm của phụ nữ sau sinh. Tình trạng này khiến các sản phụ ngứa ngáy, mọc mụn nhiều quanh bẹn, háng, lỗ chân lông nổi nhiều mụn…
Vệ sinh sau sinh giúp bảo vệ sản phụ khỏi viêm nhiễm
Vệ sinh sau sinh giúp bảo vệ sản phụ khỏi viêm nhiễm
  • Viêm tử cung, cổ tử cung: Các vi khuẩn gây hại khi xâm nhập vào cổ tử cung có khả năng lan sang các cơ quan khác. Dấu hiệu viêm cổ tử cung có thể thấy là khí hư bất thường, dạng loãng hoặc đặc dính như mủ, mùi tanh, màu sắc lạ… Bên cạnh đó, các mẹ cũng có thể cảm thấy đau bụng dưới, xuất huyết âm đạo bất thường.
  • Viêm vòi trứng, ống dẫn trứng: Tình trạng này cũng do vi khuẩn xâm nhập gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tắc vòi trứng, dẫn đến vô sinh và chửa ngoài dạ con ở phụ nữ, thậm chí là vô sinh.
  • Viêm vùng chậu: Tình trạng viêm nhiễm này thường xảy ra ở các bộ phận sinh dục ở vùng xương chậu, bao gồm tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng, bàng quang, hệ thống dây chằng.

Ngoài ra, với phụ nữ sinh mổ, nếu không vệ sinh sau sinh hợp lý có thể dẫn tới nhiễm trùng vết mổ. Hầu hết nhiễm trùng vết mổ xảy ra trong vòng 2 tuần sau phẫu thuật, trong một số trường hợp, tình trạng nhiễm trùng nông một phần và nhiễm trùng sâu vào nội tạng có thể xảy ra sau 2 tuần.

Những nguy cơ nhiễm trùng thời hậu sản vô cùng nguy hiểm với người mẹ do vậy sau sinh bên cạnh việc chú ý tới chế độ ăn uống, nghỉ ngơi thì các bà mẹ cũng cần đặc biệt chú ý tới việc vệ sinh sau sinh.

Hướng dẫn cách vệ sinh sau sinh

Vệ sinh sau sinh thường

Sau sinh thường, các chị em phụ nữ cần chú ý tới việc vệ sinh vùng kín nhằm hạn chế nhiễm trùng không đáng có. Khi vệ sinh sau sinh, cần lưu ý một số điểm sau:

  • Vệ sinh vùng kín 2 tới 3 lần một ngày.
  • Có thể vừa đi tiểu, vừa xối nước ấm nhẹ nhàng. Nước ấm sẽ làm giảm nồng độ của nước tiểu và tránh gây ra nhiễm trùng hay đau nhức.
  • Nên rửa sạch vùng kín bằng nước đun sôi để nguội, có thể pha cùng cồn diệt khuẩn hoặc bôi thêm dung dịch sát khuẩn để nhanh liền sẹo.
  • Sau khi rửa cần lau khô bằng khăn sạch, đồng thời tránh mặc đồ lót quá chật nhằm giữ vùng kín khô thoáng.
  • Sau sinh, tử cung co bóp nhằm đẩy sản dịch ra ngoài, điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn bên ngoài xâm nhập. Do vậy cần sử dụng băng vệ sinh khi xuất hiện sản dịch để đảm bảo vệ sinh. Thay băng 3 tiếng một lần nhằm tránh vi khuẩn tích tụ.
Phụ nữ sinh thường cần chú ý vệ sinh vùng kín
Phụ nữ sinh thường cần chú ý vệ sinh vùng kín
  • Khi phát hiện sản dịch có mùi hôi (sản dịch bình thường là sản dịch có mùi tương tự với chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng) hoặc phát hiện sản dịch thường xuyên xuất hiện dưới dạng cục Sản phụ không nên dùng băng vệ sinh loại nhét (tampon) trong vài tuần đầu sau khi sinh. Nguyên nhân là do lúc này tử cung hoặc cổ tử cung đang hé mở thêm vào đó là vết khâu vẫn chưa lành lặn rất dễ bị tổn thương dẫn đến nhiễm trùng.
  • Khi cởi bỏ băng vệ sinh, nên cởi theo chiều từ trước ra sau nhằm tránh dưa vi khuẩn ra vùng kín. Đồng thời tránh chạm tay vào vùng dính máu.
  • Khi vệ sinh vùng kín, tránh chà xát mạnh lên vết khâu.
  • Nên tránh dùng các loại giấy có mùi thơm vì chất hóa học tạo mùi có trong các sản phẩm này có thể tăng nguy cơ viêm nhiễm âm đạo.
  • Không nên sử dụng dung dịch nước muối hoặc dung dịch vệ sinh phụ nữ sau sinh trừ khi được sự chỉ định của các bác sĩ.

Vệ sinh vết mổ sau sinh

Khi vệ sinh vết mổ sau sinh các bà mẹ cần chú ý một số điểm sau:

  • Luôn phải rửa tay sạch sẽ trước khi sát khuẩn vết mổ.
  • Khi sát khuẩn nên dùng dùng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch sát khuẩn Betadine 1 – 2 lần/ngày, sau đó thay băng vết mổ 1 lần/ngày.
  • Không nên băng quá kín vết mổ bởi trong môi trường yếm khí, vết thương sẽ lâu lành và thậm chí có thể gây nhiễm trùng.
  • Nếu khâu vết mổ bằng chỉ không tự tiêu, nên đến cắt chỉ đúng lịch hẹn vì càng để lâu vết thương càng có nguy cơ hình thành sẹo lớn. Thông thường lịch cắt chỉ sẽ vào khoảng ngày thứ 5 sau sinh với người sinh mổ lần đầu. Người sinh mổ lần 2 hoặc 3 nên cắt chỉ sau 7 – 8 ngày kể từ khi sinh.
  • Tránh ngâm mình trong bồn tắm ngay cả khi vết mổ bắt đầu lành.
Vệ sinh vết mổ để tránh nhiễm trùng
Vệ sinh vết mổ để tránh nhiễm trùng
  • Tránh va chạm mạnh với vết mổ.
  • Nếu không có chỉ dẫn của bác sĩ, không được bôi thuốc kháng sinh hay bất cứ loại thuốc nào lên vết mổ
  • Khi có dấu hiệu nhiễm trùng vết mổ cần liên hệ với bác sĩ để có phương án giải quyết, tuyệt đối không được tự ý xử lý.
  • Nếu xuất hiện các dấu hiệu sưng tấy, chảy dịch, đau ở vết mổ, cần liên hệ với bác sĩ mà không được áp dụng các mẹo dân gian để điều trị.
  • Bà mẹ sinh mổ cũng sẽ xuất hiện sản dịch nên cần vệ sinh vùng kín cẩn thận, tránh vi khi khuẩn xâm nhập.

Một số chú ý khác khi vệ sinh sau sinh

Bên cạnh việc vệ sinh vết thương sinh mổ hay vệ sinh vùng kín sau sinh thường, các bà mẹ cũng cần chú ý vệ sinh cơ thể sạch sẽ để luôn cảm thấy thoải mái nhất. Dưới đây là một số điểm mà bạn cần lưu ý:

  • Với những bà mẹ ở cữ, nên vệ sinh cơ thể theo thứ tự: Mặt – tắm – gội. Có thể sử dụng sữa rửa mặt để loại bỏ vi khuẩn có hại, bụi bẩn trên da. Nên tắm trước khi gội do nếu gội đầu trước sẽ khiến cho các mạch máu trên đầu khó lưu thông chênh lệch nhiệt độ có thể dẫn tới hiện tượng choáng váng.
  • Cần tắm gội sạch sẽ nhất là vào mùa hè nóng bởi trong quá trình sinh nở, cơ thể sản phụ tiết ra nhiều mồ hôi, nếu để lâu không tắm, cơ thể càng bẩn, càng dễ nhiễm khuẩn, gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
  • Sản phụ có thể tắm gội toàn thân 3-4 ngày sau sinh nhưng nên tắm nhanh từ 5 tới 10 phút, tránh ngâm trong bồn tắm hoặc chậu.
  • Nên tắm ở nơi kín gió. Tắm xong cần lau khô người và mặc quần áo nhanh.
  • Không nên tắm gội cùng mà nên giãn cách thời gian tắm và gội. Nên tắm vào tầm 9 – 10 giờ sáng, gội đầu vào buổi trưa hoặc chiều.
  • Với phụ nữ sinh mổ, khi tắm nên tránh để nước chảy vào vết mổ, có thể kiêng tắm từ 5 – 7 ngày do chưa cắt chỉ.
  • Phụ nữ sinh mổ có thể gội đầu sau 3 – 4 ngày do không ảnh hưởng tới vết mổ.
  • Khi gội đầu, cần gội bằng nước ấm, các thao tác cần làm nhanh. Sau gội cân lau khô và dùng máy sấy tóc ngay tránh nhiễm lạnh.
  • Có thể lau người bằng nước ấm mỗi ngày 1 lần hoặc 2 lần nếu trời nóng khi chưa thể tắm.
  • Không nên kỳ cọ mạnh quá khi tắm bởi nó có thể ảnh hưởng xấu tới lớp màng bảo vệ da. Nên kết hợp massage da khi tắm để da được thông thoáng và toàn thân dễ chịu hơn.

Có thể nói vệ sinh sau sinh đóng vai trò quan trọng với các sản phụ. Cần có phương pháp vệ sinh thân thể hợp lý để ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn dẫn tới nhiễm trùng, nhất là khu vực vùng kín. Với phụ nữ sinh mổ còn phải chú ý vệ sinh vết mổ tránh nhiễm trùng không đáng có.

Ngày đăng: 26/05/2019 - Cập nhật lúc 2:23 pm , 25/05/2019
Nguồn tham khảo

Bài viết nhiều người đọc