Bệnh viêm khớp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm khớp là bệnh lý về xương khớp thường gặp gây ra rất nhiều khó chịu và phiền toái trong sinh hoạt của người bệnh. Điều đáng nói là nếu không được điều trị sớm thì bệnh viêm khớp sẽ khiến bệnh thành viêm đa khớp, và nghiêm trọng hơn là có thể gây ra tình trạng tàn phế suốt đời.

Bệnh viêm khớp là gì? Các dạng viêm khớp xương phổ biến

Viêm khớp (tiếng Anh là Arthritis), thông thường mọi người vẫn nghĩ rằng, viêm khớp là chỉ một bệnh duy nhất. Tuy nhiên không phải vậy, viêm khớp là một cụm từ dùng để chỉ một nhóm các bệnh thấp khớp và các vấn đề liên quan.

Viêm khớp là gì? – Có thể hiểu đơn giản viêm khớp là một tình trạng viêm của khớp và có thể ảnh hưởng lên nhiều khớp khác nhau.

Viêm khớp là tình trạng viêm của khớp
Viêm khớp là tình trạng viêm của khớp

Theo các chuyên gia bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh, điều này cho thấy quan niệm và cách nghĩ rằng viêm khớp chỉ xảy ra ở người già là hoàn toàn không đúng.

Không chỉ gặp ở người già (2/3 gặp ở người già trên 65 tuổi) mà bệnh còn gặp ở những người trẻ, thậm chí là trẻ em. Theo CDC, cứ 250 trẻ em thì có một trẻ bị ảnh hưởng bởi một số loại viêm khớp hoặc bệnh thấp khớp.

Thống kê này cũng chỉ ra rằng, phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp xương nhiều hơn nam giới, nhất là những người thừa cân, béo phì.

Các dạng viêm khớp phổ biến

Cũng theo một số số liệu thống kê cho thấy, viêm khớp xương có đến hơn 100 loại khác nhau và do nhiều nguyên nhân gây nên. Trong đó phổ biến hơn cả là viêm xương khớp (OA) và viêm khớp dạng thấp (RA).

Viêm xương khớp:

Viêm xương khớp là một loại viêm khớp phổ biến nhất, chúng ta còn hay gọi bệnh với cái tên là thoái hóa khớp, đây là một hệ quả của sự hao mòn trên khớp do quá trình lão hóa.

Các tổn thương sụn phát triển sẽ dẫn đến tình trạng giảm chức năng khớp, viêm xương khớp có tính chất khởi phát từ từ, có thể liên quan đến một hoặc vài khớp.

Các khớp bị ảnh hưởng nhiều nhất là đầu gối, khớp hông, tay và cột sống.

Viêm khớp dạng thấp:

Đây là một bệnh lý tự miễn xảy ra khi hệ thống miễn dịch của chính cơ thể tấn công nhầm vào lớp lót tế bào bên trong khớp.

Viêm khớp dạng thấp là dạng viêm khớp mạn tính, bệnh ảnh hưởng đến một số khớp theo mô hình đối xứng hoặc cũng có thể tác động toàn thân.

Những người trong độ tuổi 40 đến 50 là đối tượng có tần suất mắc viêm khớp dạng thấp cao hơn cả.

Viêm khớp dạng thấp là dạng viêm khớp phổ biến
Viêm khớp dạng thấp là dạng viêm khớp phổ biến

Ngoài 2 dạng viêm khớp phổ biến này, bạn cũng có thể gặp một số dạng viêm khớp khác như:

  • (1) Gout: Đây là một loại viêm khớp gây ra nhiều đau đớn, cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, sưng đỏ ở khớp, đặc biệt là ngón chân cái.
  • (2) Viêm khớp vảy nến: Đây là một loại viêm khớp có liên quan đến bệnh vảy nến.
  • (3) Đau cơ xơ hóa: Tình trạng đau đặc trưng bởi đau cơ, mệt mỏi mang tính mạn tính, ngủ kém. Đau cơ xơ hóa không gây biến dạng khớp.
  • (4) Lupus ban đỏ hệ thống: Đây là một loại bệnh tự miễn của mô liên kết, bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi bộ phận của cơ thể chúng ta. Đặc biệt nó gây nguy hiểm nhất cho các khớp, tim, phổi, các mạch máu, da, gan, thận và hệ thần kinh.
  • (5) Viêm khớp truyền nhiễm: Đây là một dạng viêm khớp nguyên nhân do vi khuẩn, virus hoặc nấm.

Nguyên nhân viêm khớp và các yếu tố nguy cơ

Theo các chuyên gia, không có nguyên nhân chung nhất cho tất cả các loại viêm khớp. Tùy từng loại viêm khớp sẽ có tác nhân gây bệnh khác nhau. Tuy nhiên, vẫn có những nguyên nhân phổ biến khiến bạn bị viêm khớp, cụ thể đó là:

  • Mô sụn bị sần sùi và mòn gây viêm khớp.
  • Mô sụn bị viêm, dẫn đến sự mất mô nghiêm trọng từ đó gây viêm khớp.
  • Với dạng viêm xương khớp yếu tố gây bệnh có liên quan đến các tổn thương gây bào mòn sụn khớp.
  • Hệ miễn dịch của cơ thể bạn tấn công lớp lót tế bào bên trong khớp gây viêm khớp. Và dạng viêm khớp phổ biến cho nguyên nhân này là viêm khớp dạng thấp.

>> ĐỌC NGAY: 7 nguyên nhân viêm khớp ai cũng có nguy cơ mắc phải mà không biết

Các yếu tố nguy cơ gây viêm khớp

Bên cạnh những nguyên nhân phổ biến phía trên thì nguy cơ bạn bị viêm khớp sẽ phụ thuộc vào các yếu tố nguy cơ sau:

  • Tuổi: Nguy cơ bị viêm khớp hoặc các bệnh về khớp sẽ gia tăng theo tuổi.
  • Giới tính: Nữ giới có nguy cơ mắc viêm khớp cao hơn nam giới. Nhưng riêng bệnh Gout lại gặp nhiều ở nam.
  • Di truyền: Nguy cơ mắc viêm khớp sẽ cao hơn gấp 5 lần nếu như trong gia đình bạn trước kia có người bị bệnh.
  • Thừa cân, béo phì: Những người bị thừa cân, béo phì sẽ dễ bị viêm khớp hơn người có vóc dáng cân đối.
  • Chấn thương khớp hoặc nhiễm trùng: Các mô sụn sẽ bị ảnh hưởng nếu như bị nhiễm trùng hoặc chấn thương, điều này làm tăng nguy cơ viêm khớp ở bạn.
  • Nghề nghiệp: Nếu công việc của bạn có liên quan đến uốn cong đầu gối, ngồi xổm kéo dài và lặp lại sẽ rất dễ bị viêm khớp, đặc biệt là viêm xương khớp đầu gối.
  • Do bẩm sinh: Một số người bệnh từ khi sinh ra đã bị dị dạng hoặc sụn bị lỗi, điều này làm cho viêm khớp dễ dàng ghé thăm bạn hơn.

Các triệu chứng viêm khớp phổ biến

Biểu hiện điển hình của viêm khớp có liên quan đến đau khớp, cứng khớp và sưng, cụ thể:

  • Đau khớp: Cơn đau khớp có thể xuất hiện trong hoặc sau khi vận động.
  • Cứng khớp: Triệu chứng viêm khớp này thường xuất hiện vào buổi sáng khi thức dậy hoặc sau một khoảng thời gian không vận động.
  • Sưng: Ở tại vị trí khớp bị viêm người bệnh sẽ cảm thấy sưng.
Biểu hiện bệnh thường gặp là sưng tại vị trí khớp viêm
Biểu hiện bệnh thường gặp là sưng tại vị trí khớp viêm

Ngoài ra, khi bị viêm khớp người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khác như:

  • Các khớp mất đi tính linh hoạt, hạn chế phạm vi hoạt động của khớp.
  • Da ở vùng xung quanh khớp viêm bị đỏ, cảm thấy đau khi sử dụng khớp.
  • Những cơn đau nhức có dấu hiệu nặng hơn vào buổi sáng.

Đặc biệt, với những trường hợp người bệnh bị viêm khớp dạng thấp ngoài những triệu chứng trên sẽ cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, thậm chí bị thiếu máu, sốt nhẹ.

Biến chứng của bệnh viêm khớp

Viêm khớp nếu như không được điều trị sớm bệnh sẽ kéo dài và có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm.

  • Viêm khớp khiến người bệnh mất chức năng vận động thông thường. Do bệnh chủ yếu gặp ở tay, hông, chân và cột sống nên nếu bệnh không được chữa trị sẽ làm mất đi chức năng vận động thông thường, cụ thể là cầm nắm…
  • Nguy cơ cao mắc các bệnh về tim mạch do viêm khớp.
  • Viêm khớp khiến cho người bệnh bị cứng khớp, khả năng vận động và cầm nắm khó khăn. Nguy hiểm hơn bệnh có thể dẫn đến biến chứng teo cơ, dính khớp, biến dạng khớp, thậm chí là bại liệt…

Chẩn đoán bệnh viêm khớp như thế nào?

Hầu hết khi xuất hiện các dấu hiệu viêm khớp thì nhiều người thường nghi ngờ bị chấn thương trước khi nghĩ đến mình bị viêm khớp. Có rất nhiều người không tiến hành thăm khám và cho rằng sẽ khỏi trong một thời gian ngắn.

Tuy nhiên, các bác sĩ chuyên khoa khuyên rằng bạn không nên trông chờ vào việc vấn đề của mình sẽ tự khỏi mà điều cần thiết lúc này là bạn cần được tư vấn của bác sĩ. Một kết quả chẩn đoán chính xác ban đầu sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị đúng và kịp thời.

Chẩn đoán viêm khớp để điều trị đúng phương pháp
Chẩn đoán viêm khớp để điều trị đúng phương pháp

Để xác định nguyên nhân gây bệnh cũng như dạng viêm khớp cụ thể bác sĩ sẽ tiến hành các cách chẩn đoán sau đây:

  • (1) Bác sĩ sẽ lấy chất lỏng xung quanh khớp bị đau nhức, vùng bị sưng đỏ để kiểm tra và phân tích. Từ kết quả kiểm này bác sẽ xác định được đúng loại viêm khớp mà người bệnh đang gặp phải.
  • (2) Thực hiện xét nghiệm kiểm tra máu, các loại kháng thể như RF (yếu tố thấp khớp) và ANA (kháng thể kháng nhân).
  • (3) Tiến hành biện pháp chụp chiếu: Chụp X-quang, chụp MRI, chụp CT scan hình ảnh của xương và sụn nhằm mục đích loại trừ các nguyên nhân khác gây ra triệu chứng đau nhức và sưng đau khớp.

Các cách điều trị viêm khớp hiệu quả

Các chuyên gia y tế cho rằng, hiện nay không có cách chữa cho hầu hết các loại viêm khớp. Do vậy, điều trị viêm khớp cấp hay viêm khớp mạn tính nhằm mục đích kiểm soát các cơn đau, giảm thiểu tổn thương và cải thiện hoặc duy trì chức năng, chất lượng cuộc sống.

Để giúp người bệnh kiểm soát được bệnh bác sĩ có thể áp dụng những cách điều trị phổ biến như thuốc Tây y, vật lý trị liệu, phẫu thuật, phương pháp Đông y, bài thuốc nam.

1. Chữa viêm khớp bằng thuốc tân dược

Đối với các loại viêm khớp không viêm như viêm xương khớp thường sẽ được điều trị bằng thuốc giảm đau, kết hợp với hoạt động thể chất, giảm cân (nếu thừa cân)…

Cũng tùy vào các dạng viêm khớp khác nhau mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp, giúp bệnh nhanh chóng được cải thiện. Hiện nay, để chữa viêm khớp các loại thuốc được được sử dụng bao gồm:

  • Thuốc giảm đau gồm: Acetaminophen (Tylenol), tramadol (Ultram), hydrocodone (Vicodin, Lortab)…
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID): Đây là thuốc giảm đau và giảm viêm.
  • Thuốc chống dị ứng: Gồm các loại thuốc mỡ hoặc kem bôi chứa tinh dầu bạc hà hoặc capsaicin…
  • Thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs): Methotrexate, hydroxychloroquine.
  • Corticosteroid: Là thuốc có tác dụng làm giảm viêm và ức chế hệ thống miễn dịch.
Điều trị viêm khớp bằng Corticosteroid
Điều trị viêm khớp bằng Corticosteroid

2. Chữa viêm khớp bằng vật lý trị liệu

Trong nhiều trường hợp bác sĩ sẽ đề xuất cách điều trị viêm khớp là vật lý trị liệu. Đây là phương pháp giúp cho bệnh nhân giảm đi các hạn chế về khả năng vận động cũng như các triệu chứng khó chịu mà viêm khớp gây ra.

Những phương pháp điều trị bằng vật lý trị được khuyến khích đó là:

  • Liệu pháp nước ấm: Đây là cách người bệnh tập thể dục bên trong hồ nước ấm. Nước ấm sẽ giúp người bệnh giảm áp lực lên các khớp, cơ.
  • Áp dụng các bài tập vật lý trị liệu: Bác sĩ sẽ đưa ra bài tập phù hợp với bệnh lý cũng như nhu cầu cá nhân của người bệnh, đồng thời kết hợp với các phương pháp giúp giảm đau như chườm nóng, chườm đá, massage.
  • Trị liệu nghề nghiệp: Đó là cách các bác sĩ tư vấn đề các làm việc hàng ngày, về thiết bị, dụng cụ làm việc phù hợp từ đó giúp khớp không bị tổn thương và tránh mệt mỏi.

3. Trị viêm khớp bằng phẫu thuật

Khi bệnh trở nên nghiêm trọng, các phương pháp trên không mang lại hiệu quả khi điều trị bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật. Những phương pháp phẫu thuật được áp dụng phổ biến đó là:

  • Phẫu thuật để tạo hình khớp thay thế khớp của người bệnh với một khớp khác tương ứng.
  • Phẫu thuật làm cứng khớp, lúc này đầu xương của người bệnh sẽ bị khóa lại với nhau cho đến lúc chúng lành và thành một.
  • Bác sĩ sẽ tiến hành tạo hình xương, xương của người bệnh sẽ được phẫu thuật tái tạo theo chuẩn.

Ngoài 3 cách điều trị viêm khớp phổ biến trên đây người bệnh có thể khắc phục các triệu chứng của mình bằng các bài thuốc nam, thuốc Đông y. Đây là hai phương pháp điều trị được đánh giá an toàn, lành tính bởi các vị thuốc đều từ thảo dược thiên nhiên.

Bên cạnh đó, thuốc có tác dụng từ bên trong, giúp điều trị được căn nguyên của bệnh, đồng thời tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Tuy nhiên, điều trị bằng Đông y hay thuốc nam thì người bệnh cần có sự kiên trì vì thuốc thường tác dụng chậm. Mặt khác, hiệu quả chữa bệnh như thế nào sẽ phụ thuộc phần lớn vào cơ địa của mỗi người.

Cách phòng tránh và hỗ trợ điều trị bệnh viêm khớp

Như chúng tôi có đề cập ở trên, các cách điều trị viêm khớp hiện nay với mục đích là giảm triệu chứng bệnh, duy trì chức năng khớp, chất lượng cuộc sống.

Thế nên, trong quá trình điều trị để giúp bệnh được nhanh chóng cải thiện người bệnh phải chú ý đến chế độ ăn uống, sinh hoạt, từ đó vừa có thể kiểm soát được bệnh và ngăn ngừa hiệu quả.

Do đó, lưu ý một số thay đổi tích cực trong đời sống hàng ngày sau đây sẽ hỗ trợ bạn cải thiện tình trạng bệnh tốt nhất.

1. Giảm cân

Theo các chuyên gia, thừa cân béo phì là một trong những yếu tố có tác động lớn đến nguy cơ mắc viêm khớp của bạn, bởi khi đó trọng lượng cơ thể quá lớn sẽ gây áp lực lên các khớp. Do vậy giảm cân ở mức phù hợp với cơ thể sẽ giúp bạn phòng bệnh hiệu quả.

Bên cạnh đó, với những người bệnh đang mắc viêm khớp giảm cân là cách tốt nhất để bạn giảm đi các triệu chứng bệnh.

Giảm cân vừa giúp giảm đau vừa phòng bệnh hiệu quả
Giảm cân vừa giúp giảm đau vừa phòng bệnh hiệu quả

2. Xây dựng chế độ ăn uống khoa học

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết các loại thực phẩm chứa chất chống oxy hóa như trái cây tươi, rau xanh, các loại hạt, cá có thể giúp giảm viêm hiệu quả.

Ngoài ra, để giảm các triệu chứng bệnh và giúp bệnh mau chóng được cải thiện bạn hãy tránh hoặc hạn chế đồ ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn, sản phẩm từ sữa, không ăn quá nhiều thịt.

Để phòng bệnh bạn cần nạp đủ lượng vitamin D, bởi nếu lượng vitamin này trong máu thấp sẽ làm tăng nguy cơ bị viêm khớp. Bạn có thể nạp vitamin D bằng cách tắm nắng hoặc từ các thực phẩm như cá hồi, cá thu.

3. Tập luyện thể dục thể thao

Bạn sẽ giúp các khớp trở nên linh hoạt hơn nếu thường xuyên tập thể dục thể thao với bài tập phù hợp, điều độ. Bơi lội là môn thể thao phù hợp với người bệnh viêm khớp vì khi thực hiện nó không gây áp lực lên các khớp như đi bộ hoặc chạy.

4. Cải thiện giấc ngủ của bạn

Ngủ kém có thể là nguyên nhân khiến cơn đau khớp của bạn trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt nó khiến cơ thể bạn luôn mệt mỏi. Vệ sinh chăn màn, gối, ga giường để bạn dễ ngủ cũng như có giấc ngủ sâu hơn.

Bên cạnh đó, hãy hạn chế các chất kích thích như caffeine và thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng trước khi ngủ giúp bạn ngủ ngon hơn.

5. Cải thiện tư thế

Khi làm việc hay nghỉ ngơi bạn cũng cần tạo cho mình một tư thế đúng để vừa giảm đau khớp và phòng bệnh hiệu quả.

Như vậy, trên đây là toàn bộ các thông tin liên quan đến bệnh viêm khớp là gì mà bạn đọc nên lưu ý. Viêm khớp không chỉ riêng một bệnh mà là nhóm bệnh, nếu không được chữa trị sớm sẽ gây biến chứng nguy hiểm. Cho nên khi có những cơn đau khớp, cứng khớp, các khớp giảm đi sự linh hoạt… thì bạn hãy chủ động tìm đến bác sĩ để thăm khám, từ đó có phương pháp điều trị phù hợp nhất.

>> Các thuốc trị viêm khớp hiệu quả được bác sĩ chuyên khoa khuyên dùng

Ngày đăng: 04/04/2019 - Cập nhật lúc 11:38 am , 17/06/2019
Nguồn tham khảo