Dị ứng da là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị người bệnh cần biết

Dị ứng da là một trong những phản ứng khó chịu và có thể gây nguy hiểm đối với sức khỏe cũng như tính mạng của con người. Đây là nguyên nhân chủ yếu gây bệnh nổi mề đay và một số nguy cơ khác cho sức khỏe. Vì vậy, tìm hiểu về tình trạng phản ứng này sẽ giúp bạn đọc tránh lâm vào những tình huống nguy hiểm và khó chịu.

Dị ứng da là gì?

Dị ứng là tình trạng hệ thống miễn dịch phản với một chất lạ thường không gây hại cho cơ thể. Những chất này được gọi là chất gây dị ứng. Chúng có thể bao gồm một số loại thực phẩm, phấn hoa, mùi hương… Dị ứng là tình trạng rất phổ biến, các thống kê ở Mỹ cho hay cứ trong người Mỹ thì sẽ có ít nhất  người bị dị ứng.

Nguyên nhân dị ứng da nổi mề đay

Có nhiều nguyên gây dị ứng da nổi mề đay, có thể xuất phát từ những tác nhân bên ngoài hoặc cơ địa, bệnh lý trong cơ thể,… Tùy vào mỗi nguyên nhân sẽ có các biểu hiện dị ứng trên da và cách điều trị bệnh khác nhau.

Cơ chế dị ứng:

Khi bạn tiếp xúc với một chất lạ do hít vào, nuốt hoặc tiếp xúc trên da, cơ thể tiết ra một loại protein gọi là lgE để bám vào chất gây dị ứng. Sau đó chất hóa học trung gian histamine được giải phóng và đi vào máu. Khi chất này được giải phóng nhiều, chúng sẽ kích thích các mao mạch dưới lớp hạ bì giãn nở, sưng lên và tiết ra chất dịch lỏng. Dịch này đi vào các mô xung quanh, tích tụ lại và gây sưng, viêm, nổi mẩn. Từ đó gây ra các biểu hiện của dị ứng.

Dị ứng da do nhiều nguyên nhân gây ra
Dị ứng da do nhiều nguyên nhân gây ra

Nguyên nhân dị ứng:

Những kháng thể chống lại các chất dị ứng thường rất độc lập, mỗi loại kháng thể chỉ liên quan đến một kiểu kích thích. Vì thế có những người bị dị ứng với trứng trong khi một số khác dị ứng với hải sản.

Y học đã thống kê một số nguyên nhân thường gặp dẫn đến dị ứng mà bạn nên tránh xa là:

  • Thực phẩm: Bạn có thể gặp phải những cơn dị ứng khi sử dụng những thực phẩm như đậu phộng, đậu nành, các loại hạt (hạt điều, óc chó), lúa mì, động vật có vỏ, trứng, sữa, cá, tôm hùm…
  • Một số thuốc như penicillin và sulfa có thể gây dị ứng.
  • Cao su: Nhiều người bệnh bị dị ứng với cao su khi chạm vào hoặc sử dụng các sản phẩm làm từ cao su như găng tay, các thiết bị y tế…
  • Lông chó, mèo, thú cưng
  • Nấm mốc trong không khí hoặc ở nơi bạn sống.
  • Mạt bụi, ve, bọ, ký sinh trùng.
  • Gián: Phân và nước bọt của loại côn trùng này chứa một loại protein dễ gây dị ứng. Ngay cả khi chết đi, gián vẫn thu hút rất nhiều côn trùng và vi khuẩn đến nên nếu không loại bỏ xác gián thì nguy cơ bị dị ứng vẫn rất cao.
  • Côn trùng cắn hoặc đốt (ong, muỗi…): Bạn dễ bị dị ứng trong trường hợp này vì cơ thể phản ứng lại với nọc độc của côn trùng.
  • Hương thơm: Mùi hương trong các sản phẩm như nước hoa, nến thơm, mỹ phẩm, chất tẩy rửa có thể kích thích hệ thống miễn dịch phản ứng lại và gây dị ứng.
  • Phấn hoa và thực vật

Ngoài những nguyên nhân trên, người bệnh còn có thể mắc dị ứng da do yếu tố di truyền. Thống kê y học đã chỉ ra rằng có khoảng 70% các cặp song sinh cùng trứng bị dị ứng, 40% các cặp song sinh khác trứng gặp phải nguy cơ này. Bên cạnh đó, nếu cha mẹ mắc dị ứng thì nguy cơ con cái bị dị ứng cũng cao hơn so với những đứa trẻ bình thường.

Triệu chứng khi bị dị ứng nổi mề đay

Khi bị dị ứng, người bệnh thường gặp một số triệu chứng điển hình như:

Hắt hơi, ho, đỏ mắt, nổi mề đay, ngứa là những triệu chứng dị ứng điển hình
Hắt hơi, ho, đỏ mắt, nổi mề đay, ngứa là những triệu chứng dị ứng điển hình
  • Ngứa da, chảy nước mắt, đỏ mắt
  • Hắt hơi nhiều
  • Ngứa, sổ mũi
  • Cảm thấy mệt mỏi hoặc bị bệnh
  • Mẩn đỏ, phát ban và nổi mề đay.

Tùy vào mỗi các tác nhân gây dị ứng, người bệnh có thể có một số triệu chứng khác nhau như: dị ứng da nổi mẩn đỏ, dị ứng da ngứa toàn thân,… Một số trường hợp người bệnh hay gặp và những biểu hiện của dị ứng đi kèm là:

  • Với tác nhân là các loại hạt trong không khí như phấn hoa, mạt bụi, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng dị ứng tại những vùng tiếp xúc với không khí như mũi, mắt, phổi, da. Khi đó các biểu hiện thường gặp sẽ là nổi mề đay, mẩn ngứa, đỏ mắt, hắt xì liên tục, đường hô hấp bị thu hẹp nên gây hen, phổi tiết dịch nhầy, khó thở và thở khò khè.
  • Khi tác nhân là thực phẩm: Người bệnh thường bị mẩn ngứa nổi mề đay, sưng trên da, mệt mỏi, buồn nôn, đầy hơi, nôn mửa, tiêu chảy… Bên cạnh đó người bệnh có thể thấy ngứa ran trong miệng. Lưỡi, môi, cổ họng hoặc mặt của người bệnh bị sưng lên.
  • Dị ứng do côn trùng: Nếu bị dị ứng do côn trùng đốt, người bệnh thường thấy xuất hiện một khu vực sưng lớn, phù nề tại vùng bị chích, ngứa nổi mề đay khắp cơ thể, khó thở, ho, thở khò khè.
  • Dị ứng do thuốc: Người bệnh thường bị phát ban, sưng mặt, nổi mề đay và có thể bị khó thở.

Ngoài những triệu chứng thường gặp kể trên, người bị dị ứng có thể gặp các triệu chứng của một đợt sốc phản vệ bao gồm: khó thở, nghẹn họng, nổi mề đay, phù mạch, buồn nôn hoặc nôn, chóng mặt, tim đập nhanh, ngất xỉu hoặc tim ngừng đập.

Vì vậy khi gặp các triệu chứng của dị ứng người bệnh không nên bỏ qua mà hãy sớm đến gặp bác sĩ để được can thiệp kịp thời nhất.

Bị dị ứng da nổi mẩn đỏ có nguy hiểm không?

Khi bị dị ứng người bệnh sẽ phải đối mặt với những triệu chứng khó chịu của căn bệnh này, chúng khiến bạn cảm thấy phiền phức và mệt mỏi. Nhưng ngoài những cảm giác khó chịu do dị ứng gây ra, người bệnh còn phải đối mặt với một số nguy cơ sau đây:

  • Nổi mề đay

Dị ứng, nhất là dị ứng da là nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến nổi mề đay. Người bệnh có thể bị dị ứng da nổi mẩn đỏ ở mặt, dị ứng da tay, dị ứng da đầu hoặc dị ứng da ngứa toàn thân. Căn bệnh này có thể khiến người bệnh bị ngứa ngáy rất khó chịu và ảnh hưởng đến tâm lý trong một thời gian dài.

Dị ứng da là nguyên nhân thường gặp dẫn đến nổi mề đay
Dị ứng da là nguyên nhân thường gặp dẫn đến nổi mề đay
  • Sốc phản vệ

Đa phần người bệnh thường gặp phải dị ứng ở mức nhẹ hoặc trung bình. Ở mức nghiêm trọng nhất người bệnh có thể gặp phải sốc phản vệ, một phản ứng dị ứng nguy hiểm. Người bệnh thường bị khó thở, tim đập nhanh và có thể ngừng đập nếu không được cấp cứu kịp thời.

  • Dị ứng và hen suyễn

Hen suyễn có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu bạn bị dị ứng. Bởi dị ứng làm ảnh hưởng đến đường hô hấp của người bệnh do ống dẫn khí bị co lại. Không chỉ làm cho tình trạng hen suyễn trở nên tồi tệ hơn, dị ứng còn có thể kích hoạt hen suyễn ở một người chưa từng mắc bệnh này.

  • Dị ứng làm giảm miễn dịch

Dị ứng có thể tác động đến hệ thống miễn dịch trong một thời gian dài. Khi đó, khả năng bị nhiễm virus tăng lên. Đây chính là nguyên nhân khiến cho người bị dị ứng dễ bị cảm lạnh, cúm và viêm xoang hơn những người bình thường.

Điều trị dị ứng da bằng cách nào?

Hiện nay có hai cách chữa dị ứng được sử dụng là sử dụng thuốc và áp dụng liệu pháp miễn dịch.

  • Chữa dị ứng bằng thuốc

Điều trị dị ứng bằng thuốc chủ yếu sử dụng các loại thuốc kháng histamine để kiểm soát các triệu chứng của bệnh. Người bệnh có thể sử dụng thuốc kháng histamine không theo toa hoặc theo toa tùy vào mức độ nghiêm trọng và sự khuyến nghị từ bác sĩ.

Phương pháp thường áp dụng để chữa dị ứng da là sử dụng thuốc
Phương pháp thường áp dụng để chữa dị ứng da là sử dụng thuốc

Một số loại thuốc dị ứng thường được áp dụng là: Benadryl, cetirizine, Claritin, corticosteroid, natri cromolyn, thuốc thông mũi, singular…

Trong trường hợp bị dị ứng nghiêm trọng đe dọa đến tính mạng, người bệnh cần được tiêm epinephrine khẩn cấp để kiểm soát cơn dị ứng.

  • Liệu pháp miễn dịch

Đây là cách rất hữu ích đối với những người bị dị ứng môi trường, dị ứng với vết cắn côn trùng hoặc bị hen suyễn. Liệu pháp này hướng đến cho người bệnh tiếp xúc với lượng chất gây dị ứng ở liều cao và tăng dần liều lượng. Người bệnh được tiêm một số mũi dưới da để giúp cơ thể làm quen với các dị ứng.

Liệu pháp này làm thay đổi tiến độ tăng sản xuất kháng thể IgG, giúp ngăn chặn sản xuất quá mức IgE. Từ đó hương pháp này làm thay đổi phản ứng của hệ miễn dịch.

Ngăn ngừa các triệu chứng dị ứng da

Để ngăn ngừa các triệu chứng khó chịu của dị ứng và đảm bảo an toàn cho chính mình người bệnh cần

  • Sớm đến gặp bác sĩ khi có các triệu chứng ban đầu của dị ứng.
  • Tránh xa các chất gây kích ứng, dị ứng.
  • Không tham gia các hoạt động ngoài trời một mình.
  • Luôn mang theo dụng cụ tiêm epinephrine khi đi ra ngoài.
  • Hãy nói với bạn bè và người thân những điều cần phải làm nếu bạn bị dị ứng.

Như vậy dị ứng là tình trạng nguy hiểm và có thể khiến người bệnh gặp phải nhiều nguy cơ sức khỏe. Dị ứng hiện chưa có cách nào ngăn ngừa và đây cũng là căn bệnh nếu đã mắc phải thì sẽ phải sống chung với nó suốt đời. Tuy nhiên bạn có thể làm giảm nguy cơ dị ứng hoặc giảm các triệu chứng khi bị bệnh bằng cách chủ động tránh xa các tác nhân gây bệnh và điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Xem thêm: Các cách chữa mề đay cho hiệu quả tốt được bác sĩ chuyên khoa khuyên dùng

Ngày đăng: 18/03/2019 - Cập nhật lúc 9:07 am , 17/07/2019
Nguồn tham khảo
Bác sĩ Chuyên khoa II
Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thị Phương có hơn 40 kinh nghiệm trong khám chữa và điều trị bệnh. Từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như: Phó Giám đốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông, Phó Giám đốc tại Bệnh viện Y học dân tộc Hà Tây. Bác sĩ Phương có nhiều công trình nghiên cứu về y học lớn như: Bài thuốc LHN điều trị hạ huyết áp (giai đoạn 2000-2004) Điều trị hội chứng đại tràng chức năng bằng bài thuốc y học cổ truyền Điều trị hạ axit uric máu bằng bài thuốc y học cổ truyền Điều trị tiểu đường tuýp 2 bằng thuốc y học cổ truyền Dự án Trồng và bào chế dược liệu tại Hòa Bình (năm 2009-2010) theo chương trình Nông thôn- Miền núi. Bác sĩ Lê Thị Phương được nhiều bệnh nhân tin tưởng, lựa chọn bởi bác sĩ luôn tận tình, giúp đỡ và chia sẻ nỗi đau của bệnh nhân. Tận tâm trong khám chữa.
Xem thêm chi tiết:  Bác sĩ Chuyên khoa II Lê Thị Phương hơn 40 năm kinh nghiệm khám và điều trị bệnh
Về tác giả

Bài viết nhiều người đọc