Có thai ngoài tử cung nguyên nhân do đâu? Chẩn đoán tình trạng này thế nào?

Có thai ngoài tử cung thường xảy ra khi trứng đã được thụ tinh bị kẹt bên ngoài tử cung, thường ở các ống dẫn trứng, trong buồng trứng, bụng hoặc cổ tử cung. Có nhiều lý do dẫn tới tình trạng này, nhưng nguyên nhân chính của việc có thai ngoài tử cung thuồng bắt đầu từ những yếu tố dưới đây.

Mang thai ngoài tử cung là gì?

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng phôi thai (kết hợp của trứng và tinh trùng) làm tổ ở một vị trí khác mà không phải bên trong tử cung. Hầu như tất cả các trường hợp mang thai ngoài tử cung có trứng thụ tinh trong ống dẫn trứng. Các ống dẫn trứng không phải nơi để giữ phôi đang phát triển. Do đó, nếu trứng được thụ tinh làm tổ trong ống dẫn trứng, thai nhi sẽ không thể phát triển đúng cách và phải được điều trị. Cứ 50 trường hợp mang thai thì có một trường hợp mang thai ngoài tử cung.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới có thai ngoài tử cung
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới có thai ngoài tử cung

Các triệu chứng của thai ngoài tử cung

Khi mang thai ngoài tử cung, bà bầu sẽ có thể gặp một số triệu chứng điển hình của thai kỳ. Tuy nhiên các dấu hiệu dưới đây có thể được sử dụng để giúp nhận biết thai ngoài tử cung:

  • Đau nhói hoặc như có dao đâm ở tử cung theo nhiều cường độ khác nhau. Cơn đau có thể ở xương chậu, bụng, hoặc thậm chí là vai và cổ do máu từ thai ngoài tử cung bị vỡ tụ lại dưới cơ hoành.
  • Chảy máu âm đạo, nặng hơn hoặc nhẹ hơn so với chu kỳ kinh nguyệt thông thường.
  • Gặp một số triệu chứng về tiêu hóa.
  • Yếu, chóng mặt hoặc ngất xỉu.

Ngay khi thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường này mẹ bầu cần đến ngay cơ sở y tế để khám và được bác sĩ tư vấn cách xử lý tốt nhất.

Có thai ngoài tử cung nguyên nhân do đâu?

Trước hết cần nói, bất kỳ phụ nữ hoạt động tình dục trong độ tuổi sinh đẻ đều có nguy cơ mang thai ngoài tử cung và thường thì lý do mang thai ngoài tử cung sẽ không bao giờ được xác định. Tình trạng này không phải quá hiếm và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe thậm chí tính mạng của người mẹ nếu không được điều trị kịp thời. Không có nguyên nhân rõ ràng cho tình trạng này nhưng có những yếu tố nguy cơ có thể làm tăng tỷ lệ có thai ngoài tử cung của một người phụ nữ. Dưới đây là một trong số các yếu tố này.

Các yếu tố này được chia thành những nhóm nhỏ gồm các yếu tố rủi ro cao, vừa phải và thấp. Nói cách khác, yếu tố nguy cơ “cao” làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung nhiều hơn yếu tố nguy cơ “thấp”.

Yếu tố nguy cơ cao gây mang thai ngoài tử cung

Đã từng có thai ngoài tử cung trước đó: Phụ nữ đã mang thai ngoài tử cung có khả năng mang thai ngoài tử cung thêm một lần nữa cao gấp 17 lần so với phụ nữ chưa có thai ngoài tử cung.

  • Ống dẫn trứng bất thường: Bất thường về giải phẫu của ống dẫn trứng có thể làm cho việc cấy phôi xảy ra trong ống dẫn trứng có tỷ lệ cao hơn so với ở phụ nữ không có bất thường ở ống dẫn trứng.
  • Người mẹ sử dụng thuốc DES: Thuốc DES (hoặc diethylstilbestrol) là một estrogen nhân tạo giúp phòng ngừa sảy thai khi mới mang thai được sử dụng từ trước những năm 1971. Loại thuốc này đã được chứng minh là gây ra những bất thường bẩm sinh của tử cung ở những bé gái được sinh ra từ những bà mẹ dùng thuốc trong thai kỳ. Ống dẫn trứng được hình thành theo cách dễ gây mang thai ngoài tử cung. Do đó, các bác sĩ đã ngừng kê đơn thuốc DES cho phụ nữ mang thai vào đầu những năm 197
Dị tật ống dẫn trứng có thể dẫn tới mang thai ngoài tử cung
Dị tật ống dẫn trứng có thể dẫn tới mang thai ngoài tử cung
  • Lạc nội mạc tử cung: Phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung có nguy cơ mang thai ngoài tử cung cao. Lạc nội mạc tử cung có thể dẫn đến sự hình thành mô sẹo và sự kết dính có thể cản trở khả năng trứng được thụ tinh đến tử cung.
  • Tiền sử phẫu thuật ống dẫn trứng: Nếu đã thực hiện các thủ thuật phẫu thuật liên quan đến ống dẫn trứng, chẳng hạn như thắt ống dẫn trứng, có thể làm gia tăng nguy cơ có thai ngoài tử cung. Khoảng một phần ba phụ nữ mang thai sau khi thắt ống dẫn trứng sẽ có thai ngoài tử cung.
  • Sử dụng thiết bị DCTC: DCTC hay còn gọi là dụng cụ tránh thai được cho là yếu tố nguy cơ làm tăng tỷ lệ có thai ngoài tử cung. Nhìn chung, nguy cơ mang thai ngoài tử cung cao gấp bốn đến bốn lần so với người không sử dụng vòng tránh thai. Tuy nhiên, điều này thay đổi đáng kể tùy thuộc vào loại DCTC.

Các yếu tố rủi ro vừa phải

Các yếu tố rủi ro vừa phải dẫn tới tình trạng mang thai ngoài tử cung gồm có:

  • Tiền sử nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục hoặc bệnh viêm vùng chậu: Bệnh lây truyền qua đường tình dục, một số trong đó có thể dẫn đến bệnh viêm vùng chậu, có thể dẫn đến sẹo trong ống dẫn trứng, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung. Tiền sử mắc bệnh viêm vùng chậu (PID) có nguy cơ cao gấp hai đến mười lần so với người phụ nữ chưa mắc bệnh PID.
  • Tiền sử vô sinh: Một số yếu tố y tế gây vô sinh cũng có thể khiến thai ngoài tử cung dễ xảy ra hơn. Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho biết một số loại thuốc thường được sử dụng để điều trị vô sinh có thể làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung.
  • Quan hệ tình dục với nhiều người: Quan hệ tình dục với nhiều ngoài làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung do tăng cơ hội mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tiếp xúc khói thuốc là tăng tỷ lệ có thai ngoàii tử cungTiếp xúc khói thuốc là tăng tỷ lệ có thai ngoàii tử cung
Tiếp xúc khói thuốc là tăng tỷ lệ có thai ngoàii tử cung
  • Tiếp xúc với khói thuốc lá: Tiếp xúc với khói thuốc lá càng nhiều, nguy cơ mang thai ngoài tử cung càng cao. Trong các nghiên cứu, phụ nữ hút thuốc có nguy cơ cao gấp 4 đến 20 lần so với phụ nữ không hút thuốc.

Các yếu tố rủi ro thấp

  • Thụt rửa: Một số bác sĩ cho biết việc thụt rửa có khả năng khiến vi khuẩn bất thường có trong âm đạo tăng cao hơn trong đường sinh sản và dẫn đến viêm ống dẫn trứng.
  • Từng phẫu thuật bụng trước đây: Trong một vài nghiên cứu, những phụ nữ đã phẫu thuật cắt ruột thừa hoặc mổ nội soi dường như có nguy cơ sảy thai tăng nhẹ.
  • Tuổi: Nguy cơ mang thai ngoài tử cung tăng dần theo tuổi, với những bà mẹ trên 40 tuổi có nguy cơ cao nhất.
  • Phá thai: Những phụ nữ đã phá thai từ hai lần trở lên có thể tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung cao hơn mặc dù những bằng chứng về điều này cho tới nay vẫn chưa thật sự rõ ràng.

Lưu ý về nguyên nhân thai ngoài tử cung

Bên cạnh những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung, có nhưng lý do khác mà nhiều người vẫn thường cho rằng sẽ dẫn tới tình trạng này nhưng thực tế lại không phải là nguyên nhân. Những yếu tố này gồm có:

  • Mang thai ngoài tử cung không phải là di truyền: Mang thai ngoài tử cung không phải là một điều kiện truyền từ cha mẹ sang con cái.
Mang thai ngoài tử cung không phải yếu tố di truyền
Mang thai ngoài tử cung không phải yếu tố di truyền
  • Sảy thai không liên quan đến thai ngoài tử cung: Các trường hợp từng sảy thai không dẫn tới tình trạng này. Mặc dù sảy thai là một sự kiện phổ biến thường xảy với phụ nữ hiện nay. 
  • Tập thể dục và thể thao nói chung: Các bài tập tập thể dục cường độ cao không phải là nguyên nhân cho việc có thai ngoài tử cung.

Chẩn đoán mang thai ngoài tử cung như thế nào?

Trong hầu hết các trường hợp, mang thai ngoài tử cung được chẩn đoán bằng cách sử dụng kết hợp siêu âm và xét nghiệm máu. Phương pháp siêu âm được sử dụng để chỉ ra vị trí có thai. Một thai kỳ sẽ được phát hiện trong tử cung vào tuần thai thứ sáu (vì thai được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt cuối cùng dựa trên chu kỳ 28 ngày.

Mặc dù khi mang thai ngoài tử cung, phôi không được đưa vào tử cung nhưng nồng độ hormone hCG vẫn tăng. Do vậy, để phát hiện mang thai ngoài tử cung hay không, có thể tiến hành xét nghiệm máu nhằm xác định nồng độ hCG trong máu.

Ngoài siêu âm, hay thực hiện hai hoặc nhiều xét nghiệm hCG trong máu có thể được thực hiện cách nhau 48 giờ (đây được gọi là xét nghiệm beta hCG nối tiếp). Trong những tuần đầu của một thai kỳ bình thường, nồng độ hCG tăng gấp đôi sau mỗi 48 giờ. Nồng độ hCG thấp hoặc mức hCG tăng lên trong một mô hình thất thường có thể là dấu hiệu báo trước việc mang thai ngoài tử cung hoặc sẩy thai.

Nếu cả hai phương pháp siêu âm và thử máu đều không cung cấp các bằng chứng chẩn đoán rõ ràng, hoặc nếu các dấu hiệu mang thai ngoài tử cung đều ở đó nhưng vị trí chính xác chưa được xác định, phẫu thuật chẩn đoán có thể được thực hiện.

Đây là một thủ tục phẫu thuật được thực hiện gây mê nói chung. Một vết mổ nhỏ được thực hiện trong dạ dày của người phụ nữ, các bác sĩ sẽ tiến hành nội soi, đưa một ống quan sát vào cơ thể nhằm kiểm tra trực tiếp tử cung và ống dẫn trứng.

Trong trường hợp phát hiện thai ngoài tử cung, các bác sĩ có thể tiến hành loại bỏ thai nhằm tránh thực hiện thêm các thủ tục phẫu thuật sau này.

Điều trị thai ngoài tử cung như nào?

Thai ngoài tử cung có thể được điều trị theo nhiều cách, tùy thuộc vào chẩn đoán của bác sĩ cũng như thể trạng của bệnh nhân. Một số cách có thể được áp dụng gồm có:

  • Dùng Methotrexate: Methotrexate có thể được chỉ định dùng cho bệnh nhân nhằm  giúp cơ thể hấp thụ các mô thai và có thể tránh tình trạng cắt bỏ ống dấn trứng. Việc áp dụng phương pháp này tùy thuộc vào thời gian mang thai đã tiến triển.
  • Cắt ống dẫn trứng: Nếu ống đã bị kéo căng hoặc bị vỡ và bắt đầu chảy máu, một phần hoặc toàn bộ ống có thể phải bị cắt bỏ. Trong trường hợp này, cần phải cầm máu kịp thời và phẫu thuật khẩn cấp.
  • Phẫu thuật nội soi: phương pháp này cần được gây mê toàn thân. Các bác sĩ sẽ tiến hành nội soi để loại bỏ thai ngoài tử cung và sửa chữa hoặc loại bỏ ống dẫn trứng bị ảnh hưởng. Nếu thai ngoài tử cung không thể được cắt bỏ bằng nội soi, một thủ tục phẫu thuật khác gọi là phẫu thuật nội soi có thể được thực hiện.

Có thai ngoài tử cung có thể là một tình trạng nguy hiểm với phụ nữ, tuy nhiên, nếu hiểu rõ những nguy cơ dẫn tới tình trạng này cũng như cách điều trị, bạn có hoàn toàn có thể không cần quá lo lắng. Điều quan trọng là khi gặp các dấu hiệu bất thường của cơ  thể, cần liên hệ ngay với bác sĩ để có tư vấn kịp thời.

Ngày đăng: 18/04/2019 - Cập nhật lúc 5:28 pm , 16/04/2019
Nguồn tham khảo

Bài viết nhiều người đọc