Quá trình thụ tinh diễn ra như thế nào? Cần lưu ý những gì để có hiệu quả tốt?

Quá trình thụ tinh là sự phối hợp nhịp nhàng của cả người bố và người mẹ để có thể tiến tới thụ thai và sinh con. Quá trình thụ tinh có thể không xảy ra ngay khi quan hệ tình dục mà cần một thời gian thậm chí là một thời gian khá dài sau đó mới được diễn ra. Dù có bầu hay chưa, việc tìm hiểu về quá trình thụ tinh diễn ra như thế nào, làm thế nào một phôi thai được tạo thành và phát triển thành một em bé là điều cần thiết với các chị em.

Quá trình thụ tinh là gì?

Quá trình thụ tinh là sự kết hợp của một tinh trùng đến từ người cha, với một nhân trứng, có nguồn gốc từ mẹ, để tạo thành hạt nhân chính của phôi. Ở tất cả các loài, bản chất của thụ tinh là sự hợp nhất của vật liệu di truyền giữa hai tế bào giới tính khác nhau hoặc giao tử, mỗi loại mang một nửa số lượng nhiễm sắc thể điển hình của loài.

Hình thức thụ tinh nguyên thủy nhất lần đầu tiên được phát hiện trên vi sinh vật và động vật nguyên sinh, bao gồm sự trao đổi vật liệu di truyền giữa hai tế bào.

Quá trình thụ tinh là sự kết hợp giữa trứng và tinh trùng
Quá trình thụ tinh là sự kết hợp giữa trứng và tinh trùng

Sự kiện quan trọng đầu tiên trong quá trình thụ tinh là sự hợp nhất các màng của hai loại giao tử, dẫn đến sự hình thành một kênh cho phép sự di chuyển của vật chất từ ​​tế bào này sang tế bào khác. Sự thụ tinh trên thực vật được gọi là thụ phấn, trong đó phấn hoa được chuyển đến và thiết lập sự tiếp xúc với giao tử cái hoặc macrospore.

Sự kết hợp ở động vật tiên tiến hơn thường được theo sau bởi sự xâm nhập của trứng bởi một tinh trùng duy nhất. Kết quả của sự thụ tinh là một tế bào (hợp tử) có khả năng trải qua quá trình phân chia tế bào để tạo thành một cá thể mới.

Quá trình thụ tinh diễn ra như nào?

Quá trình thụ tinh của con người là một quá trình phức tạp, nhưng trứng và tinh trùng sẽ hợp nhất về lâu dài. Mặc dù về bản chất kỹ thuật, bạn cũng có thể xem nó như một hành trình tìm kiếm sự phù hợp hoàn hảo.

1. Giai đoạn chuẩn bị

  • Rụng trứng

Trong buồng trứng có chứa nang trứng. Nang trứng là một túi chứa đầy chất lỏng, mỗi nang trứng chứa một quả trứng và các tế bào chuẩn bị để phát triển phôi sớm. Khi một người phụ nữ tới kỳ kinh nguyệt, một nhóm nang trong buồng trứng đang chuẩn bị phát triển. Những nang này, được gọi là nang noãn có kích thước từ 2 đến 10 mm.  

Não sẽ tạo ra một loại hormone có tên là hormone kích thích nang trứng (FSH). Hormone này kích thích các nang trứng trong buồng trứng phát triển lớn hơn nhưng chỉ duy nhất một nang trứng phát triển tới kích thước 20mm trong khi các nang còn lại tan rã.

Đây cũng là nang lớn kích thích estrogen báo cho niêm mạc tử cung phát triển và sẵn sàng cho việc mang thai. Não phản ứng với một loại hormone gọi là Luteinizing Hormone (LH). LH chỉ hiện diện trong cơ thể một ngày mỗi tháng.  

Trứng rụng được đưa tới ống dẫn trứng để gặp tinh trùng
Trứng rụng được đưa tới ống dẫn trứng để gặp tinh trùng

Sau khi LH xuất hiện khoảng 24-36 giờ, sự rụng trứng xảy ra và trứng được phóng ra khỏi buồng trứng. Trứng cần được đưa tới ống dẫn trứng nơi có tinh trùng. Một trứng được thụ tinh được gọi là phôi. Sau khoảng 5 ngày từ khi thụ tinh, phôi nang sẽ được đẩy vào tử cung, nơi nó cần phải cấy vào niêm mạc.

  • Xuất tinh

Khi bắt đầu quá trình, tinh trùng trải qua một loạt thay đổi, vì tinh trùng mới xuất tinh không thể hoặc có khả năng thụ tinh kém. Các tinh trùng phải trải qua quá trình tiềm năng hóa (capacitation) ở đường sinh sản của phụ nữ trong vài giờ nhằm làm tăng khả năng di chuyển và mất ổn định màng, chuẩn bị cho phản ứng acrosome, một phản ứng làm mất màng bọc ở đầu tinh trùng.

  • Hợp nhất

Một quả trứng sẽ đợi một tinh trùng trong số 150 triệu con và nó sẽ hợp nhất với tinh trùng đến sớm nhất để tạo ra một cá thể sống mới. Trong khi trứng chờ đợi, tinh trùng trải qua một cuộc đua gay cấn, cạnh tranh nhau để trở thành tinh trùng đầu tiên xâm nhập vào trứng. Trứng và tinh trùng gặp nhau trong ống dẫn trứng.

Tinh trùng phải hoàn thành hành trình này trong vòng 12-48 giờ sau khi trứng rụng, nếu không chúng sẽ chết. Khoảng 85% tinh trùng không có cấu trúc thuận tiện cho việc di chuyển, chỉ khoảng 15% tinh trùng có khả năng hoàn thành hành trình đến trứng. Các tinh trùng còn lại sẽ theo các tín hiệu hóa học được đưa ra bởi âm đạo và cổ tử cung. Các tín hiệu hóa học sẽ hướng dẫn tinh trùng qua chất nhầy cổ tử cung và lên niêm mạc tử cung. Tử cung còn cũng là nơi em bé sẽ phát triển sau khi thụ tinh.

Một tinh trùng nhanh nhất mới có khả năng kết hợp với trứng
Một tinh trùng nhanh nhất mới có khả năng kết hợp với trứng

Chỉ còn lại khoảng 1.000 tinh trùng. Sau khi tinh trùng đi qua tử cung, chúng phải đối mặt với thử thách chọn ống dẫn trứng chính xác. Có hai ống dẫn trứng và chỉ có một ống chứa trứng. Tinh trùng chọn ống dẫn trứng chính xác cuối cùng sẽ đến trứng.

Quá trình này, từ xuất tinh đến khi tinh trùng còn lại đến trứng, mất khoảng 20 phút. Tại thời điểm này, chỉ còn lại vài chục tinh trùng thực sự đến trứng. Tinh trùng còn lại bắt đầu bao quanh trứng và “đua” nhau để trở thành tinh trùng đầu tiên,  duy nhất thực sự thụ tinh cho trứng.

Các phản ứng acrosome của tinh trùng là điều kiện tiên quyết cho sự liên kết giữa tinh trùng và trứng, xảy ra thông qua phản ứng tổng hợp màng plasma. Sau khi một tinh trùng tiếp xúc với trứng, acrosome, một điểm nổi bật ở đầu trước của tinh trùng, trải qua một loạt các thay đổi cấu trúc được xác định rõ. Một cấu trúc bên trong acrosome, được gọi là túi acrosomal, vỡ và màng plasma bao quanh tinh trùng hợp nhất ở đầu acrosomal với màng bao quanh túi acrosomal để tạo thành một lỗ mở.

Khi lỗ mở được hình thành, hạt acrosomal, được bao bọc bên trong túi acrosomal, sẽ biến mất đồng thời giải phóng một chất gọi là lysin có nhiệm vụ phá vỡ lớp vỏ vitelline của trứng, cho phép đi qua ống sinh tinh đến trứng.

2. Sự hình thành của thai nhi

Các tế bào mang đặc tính di truyền của tinh trùng, trứng sẽ được kết hợp và tạo ra tế bào mới. Tế bào mới này được gọi là phôi nang và sẽ phân chia nhanh chóng.

Phôi nang được đưa về phía tử cung trong thời gian khoảng 3 ngày. Khi tới tử cung và bám được vào thành tử cung, phôi nang sẽ phát triển thành phôi thai cũng như nhau thai. Một số phụ nữ có thể nhận thấy đốm (hoặc chảy máu nhẹ) trong 1 hoặc 2 ngày kể từ khi cấy ghép. Thỉnh thoảng, trong một số trường hợp, trứng được thụ tinh sẽ không được cấy đúng vị trí mà lại nằm ngoài tử cung, chẳng hạn như trong ống dẫn trứng hoặc cổ tử cung. Được gọi là trường hợp thai ngoài tử cung.

Nếu một tinh trùng không thể xâm nhập vào trứng, quả trứng đó sẽ tan ra sau khi đi qua tử cung. Sau đó, nồng độ hormone sẽ trở lại bình thường và cơ thể phụ nữ bắt đầu bong lớp niêm mạc tử cung đồng thời xuất hiện kinh nguyệt.

Một số lưu ý về quá trình thụ tinh

Quá trình thụ tinh diễn ra trong bao lâu?

Kể từ khi tinh trùng được phóng thích vào âm đạo tới khi tinh trùng nhanh nhất tiếp cận được tới trứng cần ít nhất 45 phút. Với những tinh trùng chậm chạp, cần tới 12h để thực hiện quá trình này. Trung bình tinh trùng có thể di chuyển với tốc độ 2.5cm trong 15 phút. Do vậy có thể nói để tới được trứng là cả một quá trình dài.

Mất ít nhất 45 phút để tinh trùng gặp trứng kể từ khi xuất tinh
Mất ít nhất 45 phút để tinh trùng gặp trứng kể từ khi xuất tinh

Theo các chuyên gia, tinh trùng có thể tồn tại trong cơ thể người phụ nữ khoảng 3 – 5 ngày. Nếu trứng rụng trong khoảng thời gian này, tỷ lệ thụ thai thành công là rất cao.

Hỗ trợ quá trình thụ tinh bằng cách nào?

Để việc thụ tinh diễn ra thuận lợi, có thể tính ngày rụng trứng quan hệ tình dục nhằm tăng khả năng mang thai.

Một số chuyên gia cũng cho biết, việc thụt rửa âm đạo là không nên sau khi quan hệ tình dục. Nếu muốn rút ngắn thời gian gặp trứng của tinh trùng, phụ nữ có thể nằm ngửa và kê gối dưới mông từ 20 tới 30 phút. Có thể massage vào sau khi quan hệ tình dục để giúp tinh trùng di chuyển đến ống dẫn trứng dễ dàng hơn.

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về quá trình thụ tinh mà chúng tôi muốn chia sẻ với bạn đọc, đặc biệt là các chị em. Mang thai là một quá trình kì diệu và thiêng liêng với người phụ nữ, tìm hiểu về quá trình thụ tinh sẽ giúp chị em có những kiến thức hữu ích cho mình. Chúc chị em sức khỏe!

Ngày đăng: 24/04/2019 - Cập nhật lúc 4:16 pm , 18/04/2019
Nguồn tham khảo

Bài viết nhiều người đọc