Thụ tinh trong ống nghiệm là gì? Quy trình thực hiện như thế nào?

Thụ tinh trong ống nghiệm là hình thức hỗ trợ sinh sản, giúp các cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc có con, tình trạng vô sinh hiếm muộn. Đây cùng là phương pháp “cứu cánh” cho nhiều cặp vợ chồng cố gắng thụ thai, mong ước có con trong nhiều năm. Để giúp các cặp vợ chồng hiểu rõ hơn về công nghệ hiện đại này, wikibacsi.com sẽ chia sẻ chi tiết hơn về phương pháp thụ tinh ống nghiệm. 

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một quá trình thụ tinh xảy ra bên ngoài cơ thể khi một quả trứng được kết hợp với tinh trùng trong ống nghiệm. Phương pháp này này bao gồm theo dõi và kích thích quá trình rụng trứng của người phụ nữ, loại bỏ một trứng hoặc nhiều trứng khỏi buồng trứng của người phụ nữ đồng thời lưu trữ tinh trùng thụ tinh trong phòng thí nghiệm.

Sau khi trứng được thụ tinh tạo thành hợp tử và cần trải qua quá trình nuôi cấy từ 2 tới 6 ngày. Tiếp tục, hợp tử này sẽ được cấy vào tử cung của người phụ nữ và phát triển thành một em bé trong tương lai.

Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp chữa vô sinh phổ biến hiện nay
Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp chữa vô sinh phổ biến hiện nay

Thụ tinh trong ống nghiệm hay IVF là hình thức hỗ trợ sinh sản hiệu quả nhất cho những cặp đôi hiếm muộn. Phương pháp này có thể sử dụng trứng và tinh trùng của chính cặp vợ chồng thực hiện. Hoặc nó cũng có thể sử dụng trứng, tinh trùng hoặc phôi từ những người hiến tặng.

Cơ hội sinh con khỏe mạnh của bạn nhờ phương pháp IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như tuổi tác và nguyên nhân gây vô sinh. Ngoài ra, IVF có thể tốn thời gian, tốn kém và xâm lấn. Nếu có nhiều hơn một phôi được cấy vào tử cung của bạn, IVF có thể dẫn đến mang thai có nhiều hơn một thai nhi (đa thai).

Quy trình thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm

Quy trình thực hiện IVF không phải chỉ trong một hay hai ngày mà là cả một cả quá trình dài. Từ lúc chuẩn bị tới khi thụ thai trong ống nghiệm thành công có thể mất thời gian cả tháng. Hiểu rõ được quy trình thực hiện sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho thời gian thực hiện sắp tới.

Trước khi thực hiện

Trước khi bắt đầu chu kỳ IVF bằng cách sử dụng trứng và tinh trùng. Các cặp vợ chồng cần cần các sàng lọc khác nhau, bao gồm:

  • Xét nghiệm số lượng trứng có trong buồng trứng: Để xác định số lượng và chất lượng trứng của bạn, bác sĩ có thể kiểm tra nồng độ hormone kích thích nang trứng (FSH), estradiol (estrogen) và hormone anti mullerian trong máu của người phụ nữ trong vài ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt. Kết quả xét nghiệm, thường được sử dụng cùng với siêu âm buồng trứng của bạn, có thể giúp dự đoán buồng trứng của bạn sẽ đáp ứng với thuốc sinh sản như thế nào.
Cần làm một số thí nghiệm trước khi tiến hàng thụ tinh trong ống nghiệm
Cần làm một số thí nghiệm trước khi tiến hàng thụ tinh trong ống nghiệm
  • Phân tích tinh dịch: Bác sĩ sẽ tiến hành phân tích tinh dịch ngay trước khi bắt đầu chu kỳ điều trị IVF nhằm đánh giá khả năng sinh sản ban đầu của bạn.
  • Sàng lọc bệnh truyền nhiễm: Cặp vợ chồng áp dụng phương pháp này sẽ được kiểm tra các bệnh truyền nhiễm, bao gồm cả HIV.
  • Thực hành (giả) chuyển phôi: Bác sĩ có thể tiến hành chuyển phôi giả để xác định độ sâu của khoang tử cung từ đó xác định lựa chọn kỹ thuật có khả năng đặt phôi thành công vào tử cung của bạn.
  • Khám tử cung: Bác sĩ sẽ kiểm tra khoang tử cung của bạn trước khi bạn bắt đầu IVF. Điều này có thể liên quan đến siêu âm – trong đó chất lỏng được tiêm qua cổ tử cung vào tử cung của người phụ nữ. Sau đó, các bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm nhằm quan sát hình ảnh bên trong khoang tử cung của người phụ nữ. Hoặc nó có thể thực hiện nội soi tử cung – trong đó một kính viễn vọng mỏng, linh hoạt, được chiếu sáng (hysteroscopy) được đưa qua âm đạo và cổ tử cung của bạn vào tử cung của bạn.

Trong quá trình thực hiện

Quá trình thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm sẽ trải qua các bước sau:

Lấy trứng

Trước khi lấy trứng, người phụ nữ sẽ trải qua các bước:

  • Tiêm các loại hormone kích thích trứng phát triển: Thuốc có chứa hormone kích thích nang trứng phát triển trong thời gian từ 10 – 12 ngày.
  • Thuốc ngăn rụng trứng sớm: Bác sĩ sẽ có thể cho tiêm thuốc nhằm ngăn chặn tình trạng trứng có thể rụng sớm. Tình trạng này chính là yếu tố bất lợi cho việc thụ tinh trong ống nghiệm.
  • Bổ sung progesterone: Chất progesterone có tác dụng làm dày niêm mạc tử cung giúp phôi dễ bám dính. Chất này có thể sẽ dụng tại thời điểm tiến hành chuyển phôi.
Lấy trứng là bước đầu để thụ tinh trong ống nghiệm
Lấy trứng là bước đầu để thụ tinh trong ống nghiệm

Trứng sẽ được lấy có thể được thực hiện thụ tinh từ 34 đến 36 giờ sau lần tiêm thuốc cuối cùng và trước khi rụng trứng. Sau đó, trứng trưởng thành được đặt trong một chất lỏng dinh dưỡng (môi trường nuôi cấy) và được bảo quản cho tới khi thực hiện IVF.

Lấy tinh trùng

Người đàn ông sẽ được cần cung cấp một mẫu tinh dịch để tiến hành thụ tinh. Các phương pháp khác, chẳng hạn như hút tinh hoàn, sử dụng kim hoặc thủ tục phẫu thuật để lấy tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn sẽ được áp dụng nếu cần.

Thụ tinh

Thụ tinh có thể được áp dụng bằng hai phương pháp phổ biến:

  • Thụ tinh trong ống nghiệm: Tinh trùng khỏe mạnh và trứng trưởng thành được kết hợp và ủ qua đêm.
  • Tiêm tinh trùng vào buồng trứng (ICSI): Trong ICSI, một tinh trùng khỏe mạnh duy nhất được tiêm trực tiếp vào từng quả trứng trưởng thành. ICSI thường được sử dụng khi chất lượng hoặc số lượng tinh dịch là một vấn đề hoặc nếu nỗ lực thụ tinh trong các chu kỳ IVF trước đó không thành công.

Chọn phôi và trữ đông

Phôi được phép phát triển trong lồng ấp cho đến khi chúng đạt đến giai đoạn mà một mẫu nhỏ có thể được loại bỏ và kiểm tra các bệnh di truyền cụ thể hoặc số lượng nhiễm sắc thể chính xác, thường sau năm đến sáu ngày phát triển. Khoảng năm đến sáu ngày sau khi thụ tinh, phôi không chứa gen hoặc nhiễm sắc thể bị ảnh hưởng có thể được chuyển đến tử cung của người phụ nữ.

Chuyển phôi

Chuyển phôi được thực hiện tại phòng khám của bác sĩ hoặc bệnh viện và thường diễn ra từ hai đến sáu ngày sau khi lấy trứng. Trong quá trình chuyển phôi, người phụ nữ có thể được dùng thuốc an thần nhẹ. Thủ tục này thường không gây đau đớn, nhưng bạn vẫn có thể bị chuột rút nhẹ.

Phôi thai được cấy ghép vào tử cung từ hai đến sáu ngày sau khi lấy trứng
Phôi thai được cấy ghép vào tử cung từ hai đến sáu ngày sau khi lấy trứng

Bác sĩ hoặc y tá sẽ chèn một ống dài, mỏng, linh hoạt được gọi là ống thông vào âm đạo của người phụ nữ, qua cổ tử cung và vào tử cung của bạn. Phôi sẽ được đưa  vào tử cung qua ống này. Nếu thành công, một phôi thai sẽ cấy vào niêm mạc tử cung của bạn khoảng sáu đến 10 ngày sau khi lấy trứng.

Sau thụ tinh khi nào biết thành công?

Khoảng 12 ngày đến hai tuần sau khi cấy phôi, bác sĩ sẽ kiểm tra mẫu máu của bạn để phát hiện xem bạn có thai hay không. Nếu đang mang thai, bạn cần gặp bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia mang thai khác để chăm sóc trước khi sinh.

Nếu bạn không mang thai, hãy ngừng dùng progesterone và có thể sẽ có kinh trong vòng một tuần. Nếu bạn không có kinh hoặc bạn bị chảy máu bất thường, hãy liên hệ với bác sĩ của bạn.

Một số câu hỏi thường gặp về phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm

Ai có thể áp dụng phương pháp này?

Đôi khi, IVF được cung cấp như là một phương pháp điều trị chính cho vô sinh ở phụ nữ trên 40 tuổi. IVF cũng có thể được thực hiện nếu bạn có một số điều kiện sức khỏe. Một số trường hợp có thể áp dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm thường mắc các tình trạng:

  • Hư hỏng ống dẫn trứng hoặc tắc nghẽn
  • Rối loạn rụng trứng
  • Suy buồng trứng sớm
  • Lạc nội mạc tử cung
  • U xơ tử cung
  • Bị thắt ống dẫn trứng
  • Khả năng sản xuất tinh trùng kém
  • Vô sinh không rõ nguyên nhân
  • Rối loạn di truyền
  • Ung thư hoặc các tình trạng sức khỏe khác.

Yếu tố ảnh hưởng tới tỷ lệ thành công

Cơ hội sinh em bé khỏe mạnh sau khi sử dụng IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

  • Tuổi mẹ: Những người phụ nữ từ 42 tuổi trở nên có tỷ lệ thành công thấp hơn.
  • Tình trạng phôi thai: Không phải tất cả các phôi đều tồn tại trong quá trình phát triển do đó tỷ lệ thành công khi thụ tinh phụ thuộc nhiều vào yếu tố này.
  • Tiền sử sinh sản: Những người đã áp dụng IVF nhiều lần mà chưa có thai sẽ có tỷ lệ thành công thấp hơn.
  • Nguyên nhân gây vô sinh: Phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung nặng thường ít có khả năng mang thai bằng IVF hơn so với những phụ nữ bị vô sinh không rõ nguyên nhân.
  • Lối sống: Hút thuốc, uống rượu, sử dụng chất kích thích, béo phì,…. là những nguyên nhân khiến tỷ lệ thụ tinh trong ống nghiệm thành công thấp đi.

Triển vọng mang thai khi thực hiện thụ tinh

Quyết định có nên thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm hay không và phải làm thế nào để thử nếu lần thử đầu tiên không thành công là những câu hỏi thường gặp của các cặp vợ chồng.

Tỷ lệ thụ thai trong ống nghiệm thành công vào khoảng 30 tới 50%
Tỷ lệ thụ thai trong ống nghiệm thành công vào khoảng 30 tới 50%

Phương pháp thụ thai trong ống nghiệm có thể tốn kém, ảnh hưởng tới thể chất và cảm xúc của các cặp vợ chồng. Tuy nhiên, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có tư vấn phù hợp nhất. Trên thế giới, tỷ lệ thụ tinh trong ống nghiệm thành công dao động khoảng 30 đến 50%. Tỷ lệ thành công cũng tùy thuộc vào người bệnh cũng như kỹ thuật của bác sĩ.

Sau khi thụ tinh ống nghiệm cần chú ý điều gì?

Sau khi chuyển phôi, bạn có thể tiếp tục các hoạt động hàng ngày bình thường. Tuy nhiên, buồng trứng của bạn vẫn có thể được mở rộng. Cần cân nhắc tránh hoạt động mạnh bởi nó có thể gây khó chịu.

Một số tác dụng phụ điển hình khi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm bao gồm:

  • Xuất hiện dịch lỏng trong suốt hoặc có máu ngay sau khi làm thủ thuật. Nguyên nhân là do sự phình ra của cổ tử cung trước khi chuyển phôi.
  • Đau vú do nồng độ estrogen cao
  • Đầy hơi
  • Chuột rút nhẹ
  • Táo bón

Nếu bạn bị đau sau khi chuyển phôi, hãy liên hệ với bác sĩ để nghe tư vấn. các bác sĩ sẽ đưa ra các đánh giá về các biến chứng như nhiễm trùng, xoắn buồng trứng và hội chứng quá kích buồng trứng nghiêm trọng. Từ đó sẽ có những biện pháp điều trị kịp thời.

Ngoài ra, các bạn cũng cần chú ý một số các biến chứng liên quan đến thụ tinh trong ống nghiệm. Cũng như bất kỳ thủ tục y tế nào khác, có những rủi ro liên quan đến IVF. Các biến chứng bao gồm:

  • Đa thai, làm tăng nguy cơ sinh nhẹ cân và sinh non
  • Sảy thai (sảy thai)
  • Thai ngoài tử cung (khi trứng cấy bên ngoài tử cung)
  • Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), một tình trạng hiếm gặp liên quan đến việc dư thừa chất lỏng ở bụng và ngực
  • Chảy máu
  • Nhiễm trùng hoặc tổn thương ruột hoặc bàng quang (hiếm).

Chế độ ăn uống cho người thụ tinh nhân tạo

Trong thời điểm thụ thai trong ống nghiệm, đảm bảo dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng. Một số loại thực phẩm bạn nên ăn gồm có:

  • Bơ lạt, xà lách trộn và dầu ô liu: Những thực phẩm này chứa nhiều chất béo bão hòa đơn. Theo nghiên cứu được giới thiệu tại Hội nghị của Hiệp hội châu Âu về Sinh sản và Phôi học, những phụ nữ muốn thực hiện phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm có cơ hội mang thai cao hơn 3 tới 4 lần nếu họ ăn nhiều thức ăn chứa chất béo không bão hòa.
  • Cá chép: Ăn cá chép 3 lần/ tuần giúp giữ phôi thai tốt
  • Trái cây tươi: Những loại trái cây tươi có tính mát như cam, chuối,… có lợi cho việc thụ thai.
  • Rau xanh đậm: Những loại rau có màu xanh đậm giúp bổ sung axit folic cho thai nhi.
Dinh dưỡng cho người thụ tinh trong ống nghiệm rất quan trọng
Dinh dưỡng cho người thụ tinh trong ống nghiệm rất quan trọng

Ngoài ra, bạn cũng nên tránh những thực phẩm sau:

  • Thức ăn cay nóng: Loại thực phẩm này dễ gây táo bón, một trong những nguyên nhân lớn gây tuột thai trong giai đoạn đầu của thụ tinh
  • Thực phẩm chua: Những loại thực phẩm hay nước chua có thể gây mất máu không tốt cho việc thụ thai trong ống nghiệm.
  • Thực phẩm gây sảy thai: Tránh các loại thực phẩm có thể gây sảy thai như nước dừa tươi; đu đủ; rau má, rau ngót.

Thực hiện thụ thai nhân tạo ở đâu

Ở Việt Nam, phương pháp thụ thai nhân tạo cũng là phương pháp ngày càng phổ biến. Bạn có thể lựa chọn một số địa chỉ sau để thực hiện:

  • Bệnh viện Bưu Điện: Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản tọa lạc tại tầng 2, tòa nhà Bưu Điện, số 49 – Trần Điền – Định Công – Hoàng Mai – Hà Nội.
  • Bệnh viện Nam Học và Hiếm muộn Hà Nội: 431 Tam Trinh (Lô 01 – 8A), Cụm Công Nghiệp Hoàng Mai – Quận Hoàng Mai – Hà Nội.
  • Bệnh viện Phụ sản Trung Ương: 43 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Ngoài ra, các cặp vợ chồng cũng có thể nghiên cứu tìm hiểu cách thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm ở nước ngoài như ở Thái Lan.

Hy vọng những thông tin trên đây có thể giúp ích cho bạn hiểu thêm về phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm. Mặc dù tỷ lệ thành công của phương pháp này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng điều quan trọng là giữ cơ thể khỏe mạnh và tinh thần thoải mái sẽ giúp tăng khả năng thành công của bạn.

Ngày đăng: 13/03/2019 - Cập nhật lúc 2:21 pm , 13/03/2019
Nguồn tham khảo

Bài viết nhiều người đọc